| Bijbelse Geschiedenis / Israëlische Geschiedenis | <- Omliggende Gebeurtenissen | Kerkgeschiedenis | Westerse Wijsbegeerte | Westerse geschiedenis | Klassieke Muziekgeschiedenis | Kunst- en Literatuurgeschiedenis | Belangrijke Uitvindingen | ||||||||||||||
| Prehistorie (-3000vChr) - Tijd van jagers en boeren |
4004 | Schepping (volgens Joodse traditie 3760 v.Chr.) | |||||||||||||||||||
| 3954 | Zondeval | ||||||||||||||||||||
| Oudheid (-500nChr) - Tijd van Grieken en Romeinen |
2519 | Zondvloed | |||||||||||||||||||
| 2418 | Babylonische spraakverwarring | ||||||||||||||||||||
| 1921 | Roeping Abraham | ||||||||||||||||||||
| 1898 | Sodom en Gomorra verwoest | ||||||||||||||||||||
| 1701 | Jozef onderkoning Egypte | ||||||||||||||||||||
| 1692 | Jakob c.s. naar Egypte | ||||||||||||||||||||
| 1350? | Uittocht uit Egypte | ||||||||||||||||||||
| 1300?-1050? | Richterentijd | ||||||||||||||||||||
| 1050 | Samuël | 1050 | Chinezen | Gietijzer | |||||||||||||||||
| 1032-1012 | Saul | ||||||||||||||||||||
| 1012-972 | David | ||||||||||||||||||||
| 972-932 | Salomo | ||||||||||||||||||||
| 932-916 | Rehábeam [koning van Juda] | ||||||||||||||||||||
| 932-911 | Jerobeam [koning van Israël] | ||||||||||||||||||||
| 916-914 | Abia [koning van Juda] | ||||||||||||||||||||
| 914-874 | Asa [koning van Juda] | ||||||||||||||||||||
| 911-910 | Nadab [koning van Israël] | ||||||||||||||||||||
| 910-887 | Báësa [koning van Israël] | 900-609 | Assyrische Rijk | ||||||||||||||||||
| 887-886 | Ela [koning van Israël] | ||||||||||||||||||||
| 886 | Zimri [koning van Israël] | ||||||||||||||||||||
| 886-875 | Omri [koning van Israël] | ||||||||||||||||||||
| 875-854 | Achab [koning van Israël] | ||||||||||||||||||||
| 874-850 | Jósafat [koning van Juda] | ||||||||||||||||||||
| 854-853 | Aházia [koning van Israël] | 854 | Salmaneser III van Assyrië verslaat Damascus en Achab | ||||||||||||||||||
| 853-842 | Joram [koning van Israël] | ||||||||||||||||||||
| 850-843 | Joram [koning van Juda] | ||||||||||||||||||||
| 849 | profeet Obadja | 845 | Hazaël van Syrië benauwd Juda en Israël | ||||||||||||||||||
| 843-842 | Aházia [koning van Juda] | ||||||||||||||||||||
| 842-815 | Jehu [koning van Israël] | ||||||||||||||||||||
| 842-836 | Athália [koning van Juda] | ||||||||||||||||||||
| 840 | profeet Joël | ||||||||||||||||||||
| 836-797 | Joas [koning van Juda] | ||||||||||||||||||||
| 815-799 | Jóahaz [koning van Israël] | ||||||||||||||||||||
| 810 | profeet Jona | ||||||||||||||||||||
| 799-794 | Joas [koning van Israël] | 800 | Feniciërs | Alfabet | |||||||||||||||||
| 797-779 | Amázia [koning van Juda] | ||||||||||||||||||||
| 784-744 | Jeróbeam II [koning van Israël] | ||||||||||||||||||||
| 779-739 | Azária/Uzzia [koning van Juda] | ||||||||||||||||||||
| 760 | profeet Amos | ||||||||||||||||||||
| 750-730 | profeet Hosea | 745-727 | Thiglath-Pileser van Assyrië | ||||||||||||||||||
| 743 | Zacharia [koning van Israël] | ||||||||||||||||||||
| 743 | Sallum [koning van Israël] | ||||||||||||||||||||
| 742-736 | Menahem [koning van Israël] | ||||||||||||||||||||
| 740-690 | profeet Jesaja en Micha | ||||||||||||||||||||
| 739-734 | Jotham [koning van Juda] | ||||||||||||||||||||
| 736 | Pekáhia [koning van Israël] | ||||||||||||||||||||
| 736-733 | Pekah [koning van Israël] | ||||||||||||||||||||
| 734-719 | Achaz [koning van Juda] | ||||||||||||||||||||
| 733-725 | Hoséa [koning van Israël] | 727-722 | Salmaneser IV van Assyrië knecht Hosea en belegt Samaria | ||||||||||||||||||
| 724-722 | Samaria ingenomen / Israël weggevoerd | 722-705 | Sargon van Assyrië | ||||||||||||||||||
| 719-691 | Hizkia | 709 | Sargon heer van Babel | ||||||||||||||||||
| 701 | Sanherib voor Jeruzalem | 705-681 | Sanherib van Assyrië | ||||||||||||||||||
| 691-639 | Manasse | 681-669 | Asarhaddon van Assyrië onderwerpt Egypte / Hoogtepunt Assyrische Rijk | ||||||||||||||||||
| 660 | profeet Nahum | 669-625 | Assurbanipal van Assyrië / Ondergang Assyrië | ||||||||||||||||||
| 664-610 | Psammetich I van Egypte | ||||||||||||||||||||
| 650 | Egypte en Mediërs onafhankelijk | ||||||||||||||||||||
| 639 | Amon | ||||||||||||||||||||
| 639 | profeet Zefanja | ||||||||||||||||||||
| 639-609 | Josia (laatste van koningszaad) | - natuurfilosofen/pre-socraten | wiki... | ||||||||||||||||||
| 626-580 | profeet Jeremia | 625? | Babylonië onafhankelijk van Assyrië | 630-546 | Thales van Milete | wiki... | |||||||||||||||
| 622 | Josia's reformatie | ||||||||||||||||||||
| 610-594 | Necho van Egypte | 610-545 | Anaximander | wiki... | |||||||||||||||||
| 609 | Jóahaz | 609 | Einde Assyrische Rijk | ||||||||||||||||||
| 608-597 | Jójakim (Eljakim, door Necho (Egypte) koning gemaakt), onderwerpt zich aan Babel en rebelleert | 609-539 | Babylonische RIjk | ||||||||||||||||||
| 605-562 | Nebukadnezar koning van Babel | ||||||||||||||||||||
| 597 | Jójachin door Nebukadnezar naar Babel / Tweede wegvoering Juda | 605 | Nebukadnezar verslaat Necho | ||||||||||||||||||
| 597-515 | profeet Daniël | ||||||||||||||||||||
| 597-587 | Zedekía | ||||||||||||||||||||
| 592-570 | profeet Ezechiël | 594-588 | Psammetich II van Egypte | ||||||||||||||||||
| 589-587 | Jeruzalem belegert en ingenomen / Derde wegvoering Juda / Babylonische ballingschap | 588-564 | Hophra van Egypte | ||||||||||||||||||
| 575-525 | Anaximedes van Milete | wiki... | |||||||||||||||||||
| 575-500 | Pythagoras | wiki... | |||||||||||||||||||
| - eleaten | wiki... | ||||||||||||||||||||
| 570-480 | Xenophanes van Elea | wiki... | |||||||||||||||||||
| 561-560 | Evilmerodach van Babel | ||||||||||||||||||||
| 558-529 | Kores (Cyrus) van Perzië | ||||||||||||||||||||
| 555-539 | Naboned/Belsazar, laatste koning van Babel | ||||||||||||||||||||
| 550 | Kores maakt Mediërs onderdanig | ||||||||||||||||||||
| 538 | Terugkeer onder Kores van Perzië | 539 | Kores neemt Babel in | 540-475 | Permanides | wiki... | |||||||||||||||
| 539-332 | Medisch-Perzische Rijk | 535-475 | Heraclitus | wiki... | |||||||||||||||||
| 525-332 | Egypte Perzische provincie | ||||||||||||||||||||
| 520-516 | Bouw tempel, profeet Hagaï en Zacharia | 521-485 | Darius I van Perzië | ||||||||||||||||||
| 499-428 | Anaxagoras | wiki... | |||||||||||||||||||
| 495-445 | Zeno van Elea | wiki... | |||||||||||||||||||
| 492-432 | Empedocles | wiki... | |||||||||||||||||||
| 485 | Esther | 485-465 | Xerxes/Ahasveros | 485-415 | Protagoras | wiki... | |||||||||||||||
| - sofisten | wiki... | ||||||||||||||||||||
| 465-424 | Artaxerxes I Longimanes/Arthasastha | 469-399 | Socrates | wiki... | |||||||||||||||||
| 458 | Ezra naar Jeruzalem / Herinvoering wetten Mozes | 460-370 | Democritus | wiki... | |||||||||||||||||
| 445 | Nehemia naar Jeruzalem: muurbouw | ||||||||||||||||||||
| 440 | profeet Maleachi | ||||||||||||||||||||
| 433 | Nehemia terug naar Susan | ||||||||||||||||||||
| 430 | Tweede komst Nehemia | 427-347 | Plato | wiki... | |||||||||||||||||
| 384-322 | Aristoteles | wiki... | |||||||||||||||||||
| 341-270 | Epicurus | wiki... | |||||||||||||||||||
| - epicurisme | wiki... | ||||||||||||||||||||
| - Stoa | wiki... | ||||||||||||||||||||
| 332 | Alexander de Grote in Jeruzalem / Griekse overheersing | 336-332 | Darius III Kodomannus door Alexander de Grote / Einde Perzische Rijk | 336-264 | Zeno van Citium | wiki... | |||||||||||||||
| 323 | Alexander de Grote sterft | - scepticisme | wiki... | ||||||||||||||||||
| 323-30 | Ptolemeeën in Egypte | - eclecticisme | wiki... | ||||||||||||||||||
| 312-64 | Seleuciden in Syrië | ||||||||||||||||||||
| 301-198 | Egyptische (Ptolemeeën) overheersing | 300 | Grieken | Watermolen | |||||||||||||||||
| 168 | Antiochus plundert tempel en verbiedt eredienst | 200 | Chinezen | Kompas | |||||||||||||||||
| 167 | Mattathias | ||||||||||||||||||||
| 166-160 | Judas de Makkabeër | 165-164 | Antiochus IV Epiphanes van Syrië | ||||||||||||||||||
| 153 | Jonathan hogepriester | ||||||||||||||||||||
| 143 | Jonathan vermoord | ||||||||||||||||||||
| 142 | Simon hogepriester | ||||||||||||||||||||
| 135 | Simon vermoord | ||||||||||||||||||||
| 63 | Pompejus maakt einde aan Rijk de Hasmoneën / onder Romeinse overheersing | 64 | Pompejus van Rome beëindigt Seleucidisch Rijk | 106-43 | Cicero | wiki... | |||||||||||||||
| 37-4 | Herodus de Grote koning | 27vChr-14nChr | Keizer Augustus | 20vChr-50nChr | Philo van Alexandrië | wiki... | |||||||||||||||
| 6vChr-27nChr | Jezus | 4vChr-65nChr | Seneca | wiki... | |||||||||||||||||
| 4vChr-6nChr | Archelaüs koning/etnarch over Judea en Samaria | - neo-platonisme | wiki... | ||||||||||||||||||
| 4vChr-39nChr | Herodus Antipas viervorst/tetrarch over Galilea en Perea | ||||||||||||||||||||
| 4vChr-34nChr | Fillipus viervorst/tetrarch over het Noord-Oosten Israël (Palestina) | ||||||||||||||||||||
| 6 | Archelaüs afgezet / Judea onder Romeinse stadhouders/procuratoren | 14-37 | Keizer Tiberius | ||||||||||||||||||
| 26-36 | Pontius Pilatus stadhouder/procurator | ||||||||||||||||||||
| 34 | Paulus bekering | ?-97 | Clemens I van Rome | ||||||||||||||||||
| 37-100 | Flavius Josephus | ||||||||||||||||||||
| 37-44 | Herodus Agrippa I koning | 37-41 | Keizer Gajus Caligula | ||||||||||||||||||
| 44 | Jakobus (Zebedeüs zoon, discipel) vermoord | 41-54 | Keizer Claudius I | ||||||||||||||||||
| 45?-60 | Brief van Jakobus | ||||||||||||||||||||
| 49 | Concilie van Jeruzalem / Apostelconvent/Apostelconcilie | ||||||||||||||||||||
| 49-52 | Brief aan Galaten, 1 & 2 Thessalonicenzen | ||||||||||||||||||||
| 49 | Joden uit Rome verbannen | ||||||||||||||||||||
| 50 | Herodus Agrippa II koning/etnarch | 50-107 | Ignatius van Antiochië | ||||||||||||||||||
| 50?-90? | Brief van Judas | ||||||||||||||||||||
| 51 | Apostelconcilie | ||||||||||||||||||||
| 52-60 | Felix stadhouder/procurator | 54-68 | Keizer Nero | ||||||||||||||||||
| 54-56 | Brief aan Romeinen, 1 & 2 Korinthe | ||||||||||||||||||||
| 56-63 | Evangelie van Mattheüs | ||||||||||||||||||||
| 57-60 | Evangelie van Markus | ||||||||||||||||||||
| 57-63 | Brief van 1 Petrus | ||||||||||||||||||||
| 58 | Paulus gevangen | ||||||||||||||||||||
| 60-62 | Festus stadhouder/procurator | ||||||||||||||||||||
| 60-62 | Evangelie van Lukas & Handelingen | ||||||||||||||||||||
| 60-62 | Brief aan Efeze, Filippenzen, Kolossenzen, Filemon | ||||||||||||||||||||
| 60?-70? | Brief aan Hebreeën | ||||||||||||||||||||
| 61 | Paulus in Rome | ||||||||||||||||||||
| 62 | Jakobus (Jezus' broer) gestorven | ||||||||||||||||||||
| 63-67 | Brief aan 1 & 2 Timotheüs, Titus | ||||||||||||||||||||
| 64 | Petrus gekruisigd / Paulus onthoofd | 64 | Brand in Rome | ||||||||||||||||||
| 66 | Joodse Opstand / Jakobus, Jezus broer gedood | ||||||||||||||||||||
| 66-96 | Openbaring, Evangelie van Johannes, Brief van 1-3 Johannes | ||||||||||||||||||||
| 67-69 | Titus Vespasianus in Israël | 68-69 | Keizer Galba | ||||||||||||||||||
| 69 | Keizer Otho | ||||||||||||||||||||
| 69 | Keizer Vitellius | ||||||||||||||||||||
| 70 | Titus Vespasianus belegt en verwoest Jeruzalem | 69-81 | Keizer Titus Vespasianus | 70-156 | Polycarpes | ||||||||||||||||
| 73 | Massada valt | ||||||||||||||||||||
| 81-96 | Keizer Domitianus | 85-160 | Marcion van Sinope | ||||||||||||||||||
| 90 | Concilie van Jamnia (ook 118, 120 n.Chr.) | 90-160 | Apostolische Vaders | ||||||||||||||||||
| 96-98 | Keizer Nerva | 96 | Clemens I | ||||||||||||||||||
| 100 | Johannes gestorven | 98-117 | Keizer Trajanus | 100-165 | Justinus de Martelaar | ||||||||||||||||
| 100 | Didaché | 105 | Chinezen (Cai Lun) | Papier | |||||||||||||||||
| 117-138 | Keizer Hadrianus | 120-140 | Brief van Barnabas | ||||||||||||||||||
| 125-202 | Irenaeus van Lyon | ||||||||||||||||||||
| 132-135 | Tweede Joodse Opstand olv Simon Bar Kochba | 144 | excummunicatie Marcion | ||||||||||||||||||
| - marcionisme | |||||||||||||||||||||
| - gnosisme | |||||||||||||||||||||
| - ebonieten | |||||||||||||||||||||
| - montarisme | |||||||||||||||||||||
| - adoptionisme | |||||||||||||||||||||
| 150-215 | Clemens van Alexandrië | ||||||||||||||||||||
| 150 | Herder van Hermas | ||||||||||||||||||||
| 160-220 | Tertullianus | ||||||||||||||||||||
| 170-180 | Canon Muratori | ||||||||||||||||||||
| 185-254 | Origenes | 204-270 | Plotinus | wiki... | |||||||||||||||||
| 216-277 | Mani | ||||||||||||||||||||
| - manicheïsme | |||||||||||||||||||||
| 250-336 | Arius | ||||||||||||||||||||
| - arianisme | |||||||||||||||||||||
| 263-339 | Eusebius van Caesareus | ||||||||||||||||||||
| 296-373 | Athanasius | ||||||||||||||||||||
| 313 | Edict van Milaan | ||||||||||||||||||||
| - donatisme | |||||||||||||||||||||
| 314 | Synode te Arles | ||||||||||||||||||||
| 320 | excummunicatie Arius | ||||||||||||||||||||
| 321 | zondag officiële feestdag | ||||||||||||||||||||
| 325 | Concilie van Nicea I - Algemeen oecumenisch concilie I | ||||||||||||||||||||
| 329-390 | Gregorius van Nazianze (Cappadocische Vader) | ||||||||||||||||||||
| 330-360 | Codex Sinaiticus | ||||||||||||||||||||
| 330-379 | Basilius de Grote (Cappadocische Vader) | ||||||||||||||||||||
| 333 | Geloofsbelijdenis van Athanasius | ||||||||||||||||||||
| 334-395 | Gregorius van Nyssa (Cappadocische Vader) | ||||||||||||||||||||
| 340-397 | Ambrosius | ||||||||||||||||||||
| 345-407 | Chrysostomus | ||||||||||||||||||||
| 347-420 | Hiëronymus van Stridon | ||||||||||||||||||||
| 354-430 | Aurelius Augustinus | ||||||||||||||||||||
| 360-435 | Pelagius | ||||||||||||||||||||
| - pelagianisme | |||||||||||||||||||||
| 363 | Concilie van Laodicea | ||||||||||||||||||||
| 367 | 39ste Paasbrief van Athanasius | ||||||||||||||||||||
| 378-454 | Eutyches | 378 | Slag bij Adrianopel | ||||||||||||||||||
| - monofysitisme | |||||||||||||||||||||
| 381-451 | Nestorius | ||||||||||||||||||||
| - nestorianisme | |||||||||||||||||||||
| 381 | Concilie van Constantinopel I - Algemeen oecumenisch concilie II | ||||||||||||||||||||
| 392 | Christendom staatsgodsdienst | ||||||||||||||||||||
| 393 | Concilie van Hippo | ||||||||||||||||||||
| 410-485 | Proclus | wiki... | 410 | Visigoten plunderen Rome | |||||||||||||||||
| 418-419 | Concilie van Carthago | ||||||||||||||||||||
| 431 | Concilie van Efeze - Algemeen oecumenisch concilie III | ||||||||||||||||||||
| 431 | Nestorianen stichten Assyrische Kerk van het Oosten | ||||||||||||||||||||
| 451 | Concilie van Chalcedon - Algemeen oecumenisch concilie IV | 451 | Slag op de Catalaunische Velden | ||||||||||||||||||
| 451 | Miafysieten stichten Oriëntaal-Orthodoxe Kerken | ||||||||||||||||||||
| 455 | Vandalen plunderen Rome | ||||||||||||||||||||
| 476 | De laatste West-Romeinse keizer, Romulus Augustulus, wordt afgezet | ||||||||||||||||||||
| 480-547 | Benedictus van Nursia | 480-524 | Boëthius | wiki... | |||||||||||||||||
| Vroege Middeleeuwen (-1000) - Tijd van monniken en ridders |
- benedictijnen | ||||||||||||||||||||
| - semi-pelagianisme | |||||||||||||||||||||
| 529 | Concilie van Orange II | ||||||||||||||||||||
| 553 | Concilie van Constantinopel II - Algemeen oecumenisch concilie V | ||||||||||||||||||||
| 590-604 | paus Gregorius de Grote / Onstaan Rooms-Katholieke Kerk | ||||||||||||||||||||
| 637 | Jeruzalem veroverd door islamitisch kalief Omar I | ||||||||||||||||||||
| 658-739 | Willibrord | ||||||||||||||||||||
| 672-754 | Bonifatius | ||||||||||||||||||||
| 680-681 | Concilie van Constantinopel III - Algemeen oecumenisch concilie VI | ||||||||||||||||||||
| 688 | Bouw Rotskoepelmoskee | 700 | Arabische wereld | Algebra | |||||||||||||||||
| 730-787 | iconoclasme | ||||||||||||||||||||
| 768-814 | Karel de Grote | ||||||||||||||||||||
| 772-804 | De Saksenoorlogen | ||||||||||||||||||||
| 787 | Concilie van Nicea II - Algemeen oecumenisch concilie VII | ||||||||||||||||||||
| 795-816 | paus Leo III | 793-1100 | Vikingen | ||||||||||||||||||
| 800 | paus Leo III kroont Karel de Grote tot keizer Heilig Roomse Rijk | 800(ca.)-1500 | Gregoriaans gezang (liturgisch repertoire) | wiki... | 800 | China | Buskruit | ||||||||||||||
| 813-843 | tweede iconoclastische periode | ||||||||||||||||||||
| 843 | Het Verdrag van Verdun | ||||||||||||||||||||
| 955-964 | paus Johannes XII | 955 | Slag op het Lechfeld; Otto I verslaat de Magyaren | ||||||||||||||||||
| 963 | paus Johannes XII afgezet door keizer Otto | ||||||||||||||||||||
| Hoge en Late Middeleeuwen (-1500) - Tijd van steden en staten |
1000-1200 | VROEGE SCHOLASTIEK | 1000 | China | Druktechniek (houtblokken) | ||||||||||||||||
| 1012-1024 | paus Benedictus VIII | ||||||||||||||||||||
| 1014 | filioque toegevoegd aan Nicea | ||||||||||||||||||||
| 1033-1109 | Anselmus van Cantbury | ||||||||||||||||||||
| 1046-1047 | paus Clemens II aangewezen door Hendrik III | ||||||||||||||||||||
| 1047 | paus Clemens II kroont Hendrik II tot keizer Heilig Roomse Rijk | ||||||||||||||||||||
| 1049-1054 | paus Leo IX | 1150-1190 | Hendrik van Veldeke | wiki... | |||||||||||||||||
| 1054 | Grote schisma | ||||||||||||||||||||
| 1066 | Normandische verovering Engeland | ||||||||||||||||||||
| 1073-1085 | paus Gregorius VII | ||||||||||||||||||||
| 1077 | investituurstrijd: keizer ontvangt absolutie (25-27 jan.) | ||||||||||||||||||||
| 1079-1142 | Petrus Abaelardus | ||||||||||||||||||||
| 1088-1099 | paus Urbanus II | ||||||||||||||||||||
| 1090-1153 | Bernardus van Clairvaux | ||||||||||||||||||||
| 1095-1160 | Petrus Lombardus | ||||||||||||||||||||
| 1099 | eerste Kruistocht: Jeruzalem verovert olv Godfried van Bouillon | ||||||||||||||||||||
| 1122 | Concordaat van Worms | 1119 | China | Magnetisch kompas (zeevaart) | |||||||||||||||||
| 1140-1218 | Petrus Waldus | ||||||||||||||||||||
| 1147-1272 | acht Kruistochten | ||||||||||||||||||||
| - waldenzen | |||||||||||||||||||||
| - katharen | |||||||||||||||||||||
| 1170-1221 | Dominicus | ||||||||||||||||||||
| 1181-1226 | Franciscus van Assisi | ||||||||||||||||||||
| 1187 | Jeruzalem verovert door Egyptische sultan Saladin | ||||||||||||||||||||
| 1198-1216 | paus Innocentius III | ||||||||||||||||||||
| 1200-1350 | HOOG SCHOLASTIEK | ||||||||||||||||||||
| 1204 | Constantinopel geplundert tijdens vierde Kruistocht | ||||||||||||||||||||
| 1206-1280 | Albertus Magnus | 1207-1273 | Djelal-oed-din Roemí | wiki... | |||||||||||||||||
| 1209-1329 | kruistochten tegen de katharen | ||||||||||||||||||||
| 1209 | Fransiscanen erkent als bedelorde | ||||||||||||||||||||
| 1214 | Dominicanen erkent als bedelorde | 1215 | Magna Carta | ||||||||||||||||||
| 1221-1274 | Bonaventura | ||||||||||||||||||||
| 1225-1274 | Thomas van Aquino | ||||||||||||||||||||
| - thomisme | |||||||||||||||||||||
| 1227-1241 | paus Gregorius IX | 1228-1298 | Jacobus de Voragine | wiki... | |||||||||||||||||
| 1232 | Dominicanen aangesteld als inquisitie | ||||||||||||||||||||
| 1237 | Fransiscanen aangesteld als inquisitie | ||||||||||||||||||||
| 1241 | Mongoolse invasies van Centraal-Europa | ||||||||||||||||||||
| 1250 | Jeruzalem door de Mammelukken veroverd | 1250-1300 | Karel ende Elegast | wiki... | |||||||||||||||||
| 1260-1328 | Meister Johannes Eckhart | ||||||||||||||||||||
| 1266-1308 | Johannes Duns Scotus | ||||||||||||||||||||
| - scotisme | |||||||||||||||||||||
| - aristotalisme | |||||||||||||||||||||
| 1288-1347 | Willem van Ockham | 1286 | Europa | Bril | |||||||||||||||||
| - nominalisme | |||||||||||||||||||||
| 1305-1314 | paus Clemens V | 1300-1400 | Der Bekeerlinge | wiki... | |||||||||||||||||
| 1309-1376 | Babylonische balingschap der pausen in Avignon | ||||||||||||||||||||
| 1330-1384 | John Wycliff | ||||||||||||||||||||
| - lollardisme | |||||||||||||||||||||
| 1340-1384 | Geert Grote | 1337-1453 | Honderdjarige Oorlog | ||||||||||||||||||
| 1350-1500 | LATE SCHOLASTIEK | 1347-1352 | De Zwarte Dood | 1350-1400 | Die Sommerliederen | wiki... | |||||||||||||||
| 1370-1387 | paus Gregorius XI | ||||||||||||||||||||
| 1370-1415 | Johannes Hus | ||||||||||||||||||||
| - hussieten | |||||||||||||||||||||
| 1378-1417 | Westers Schisma | ||||||||||||||||||||
| - Moderne Devotie | |||||||||||||||||||||
| 1380-1471 | Thomas à Kempis | 1380-1400 | Egidiuslied | wiki... | |||||||||||||||||
| 1385-1441 | Jan van Eyck | wiki... | |||||||||||||||||||
| 1401-1464 | Nicolaus Cusanus | wiki... | 1400-1500 | Liedekens van de Vrouwen | |||||||||||||||||
| 1414-1418 | Concilie van Constanz | - humanisme | wiki... | 1415 | Slag bij Agincourt | ||||||||||||||||
| 1417-1431 | paus Martinus V | ||||||||||||||||||||
| 1431-1449 | Concilie van Basel | 1440 | Johannes Gutenberg | Boekdrukkunst | |||||||||||||||||
| 1452-1498 | Savonarola | 1452-1519 | Leonardo da Vinci | wiki... | |||||||||||||||||
| 1453 | Constantinopel verovert door Turken | ||||||||||||||||||||
| 1458 | Moravische Broeders | ||||||||||||||||||||
| 1463-1494 | Mirandola | wiki... | |||||||||||||||||||
| 1466-1536 | Erasmus | wiki... | 1466-1536 | Desiderius Erasmus | wiki... | ||||||||||||||||
| 1473-1543 | Copernicus | wiki... | 1475-1564 | Michelangelo Buonarroti | wiki... | 1475 | Leonardo da Vinci | Ontwerpen parachute/helikopter | |||||||||||||
| 1483-1546 | Maarten Luther | 1480-1535 | Thomas Moore | wiki... | 1483-1520 | Raphael Sanzio | wiki... | ||||||||||||||
| - lutheranisme | |||||||||||||||||||||
| 1484-1531 | Ulrich Zwingli | ||||||||||||||||||||
| 1486-1543 | Johannes Eck | ||||||||||||||||||||
| 1490-1525 | Thomas Münzer | ||||||||||||||||||||
| 1491-1551 | Martin Bucer | ||||||||||||||||||||
| 1491-1556 | Ignatius van Loyola | 1492 | Columbus bereikt Amerika | ||||||||||||||||||
| 1494-1536 | William Tyndale | 1494-1559 | Italiaanse Oorlogen | ||||||||||||||||||
| 1495-1543 | Melchior Hoffman | ||||||||||||||||||||
| 1496-1561 | Menno Simonsz. | ||||||||||||||||||||
| - anabaptisme | |||||||||||||||||||||
| - doopsgezinden | |||||||||||||||||||||
| - mennonieten | |||||||||||||||||||||
| 1497-1560 | Philip Melanchton | ||||||||||||||||||||
| 1498-1526 | Conrad Grebel | 1498 | Vasco da Gama bereikt India | ||||||||||||||||||
| Renaissance (-1600) - Tijd van ontdekkers en hervormers |
1504-1575 | Heinrich Bullinger | |||||||||||||||||||
| 1505-1572 | John Knox | ||||||||||||||||||||
| 1508-1575 | Pieter Pietersz. (Pieter Aertsen) | wiki... | |||||||||||||||||||
| 1509-1564 | Johannes Calvijn | 1509 | Lof der Zotheid - Erasmus | ||||||||||||||||||
| - calvinisme | |||||||||||||||||||||
| - hugenoten | |||||||||||||||||||||
| 1511-1553 | Michael Servet | ||||||||||||||||||||
| 1513-521 | paus Leo X | ||||||||||||||||||||
| 1515-1650 | REFORMATIE | ||||||||||||||||||||
| 1517 | 95 stellingen van Luther | ||||||||||||||||||||
| 1519 | dispuut Luther en Eck in Leipzig | 1591-1521 | Verovering Azteekse Rijk | ||||||||||||||||||
| 1519-1605 | Theodorus Beza | ||||||||||||||||||||
| 1521 | Rijksdag en Edict van Worms | ||||||||||||||||||||
| 1521-1597 | Petrus Canisius | ||||||||||||||||||||
| 1522-1567 | Guido de Brès | ||||||||||||||||||||
| 1526 | Liesveltbijbel | 1525-1569 | Pieter Bruegel de Oude | wiki... | |||||||||||||||||
| 1531-1588 | Petrus Datheen | 1532-1572 | Verovering Incarijk | ||||||||||||||||||
| 1534-1549 | paus Paulus III | 1533-1592 | Michel de Montaigne | wiki... | |||||||||||||||||
| 1534 | koning Hendrik VIII hoofd Kerk van Engeland | ||||||||||||||||||||
| - anglicanisme | |||||||||||||||||||||
| 1534 | Orde der Jezuïeten | ||||||||||||||||||||
| 1534-1605 | CONTRAREFORMATIE | ||||||||||||||||||||
| 1534-1583 | Zacharius Ursinus | ||||||||||||||||||||
| 1535 | wederdopers nemen macht over in Münster olv Jan dan Leiden | ||||||||||||||||||||
| 1536 | Institutie van Calvijn | ||||||||||||||||||||
| 1536-1587 | Caspar Olevianus | ||||||||||||||||||||
| 1540 | Souterliedekens | ||||||||||||||||||||
| 1540-1598 | Filips van Marnix van Sint-Aldegonde | ||||||||||||||||||||
| 1545-1563 | Concilie van Trente | 1548-1600 | Bruno | wiki... | |||||||||||||||||
| 1555 | Godsdienstvrede van Ausburg | ||||||||||||||||||||
| 1558-1602 | William Perkins | 1557-1616 | Cornelis Floriszoon Schuyt - barok | Nederlands | wiki... | ||||||||||||||||
| 1559-1609 | Jacobus Arminius | ||||||||||||||||||||
| - arminianen/remonstranten | |||||||||||||||||||||
| 1559 | Book of Common Prayer | ||||||||||||||||||||
| 1560-1750 | PURITANISME | ||||||||||||||||||||
| 1561 | Nederlandse Geloofsbelijdenis | 1561-1626 | Francis Bacon | wiki... | |||||||||||||||||
| 1562 | Deux-Aesbijbel | 1562-1621 | Jan Pieterszoon Sweelinck - barok | Nederlands | wiki... | ||||||||||||||||
| 1563 | Heidelbergse Catechismus | 1564-1642 | Galileo Galileï | wiki... | 1564-1616 | William Shakespeare | wiki... | ||||||||||||||
| 1563-1641 | Fransiscus Gomarus | ||||||||||||||||||||
| - contraremonstranten | |||||||||||||||||||||
| 1566-1572 | paus Pius V | ||||||||||||||||||||
| 1566 | smeekschrift Eedverbond der Edelen aan landvoogdes Margaretha van Parma (apr.) | ||||||||||||||||||||
| 1566 | Psalmberijming Datheen | ||||||||||||||||||||
| 1566 | Beeldenstorm (aug. - okt.) | 1567-1643 | Claudio Monteverdi - barok | Italiaans | wiki... | ||||||||||||||||
| Excummunicatie koningin Elizabeth I | 1568-1648 | Tachtigjarige Oorlog | |||||||||||||||||||
| 1571 | Synode van Emden | ||||||||||||||||||||
| 1571-1816 | Nederduitse Gereformeerde Kerk | 1571-1630 | Johannes Kepler | wiki... | |||||||||||||||||
| 1572-1585 | paus Gregorius XIII | ||||||||||||||||||||
| 1572 | invoering Gregoriaanse kalender | ||||||||||||||||||||
| 1572 | Bartholomeüsnacht (23-24 aug.) | ||||||||||||||||||||
| 1577-1640 | Paul Pieter Rubens | wiki... | |||||||||||||||||||
| 1579-1629 | Willem Teellinck | 1579 | Unie van Atrecht en Utrecht | ||||||||||||||||||
| 1581 | Acte van Verlatinghe | 1581-1647 | Pieter Corneliszoon Hooft | wiki... | |||||||||||||||||
| 1582-1666 | Frans Hals | wiki... | |||||||||||||||||||
| 1584 | Willem van Oranje wordt vermoord | ||||||||||||||||||||
| 1585-1638 | Cornelius Jansenius | 1585 | Val van Antwerpen | ||||||||||||||||||
| - jansenisme | 1588-1645 | Hugo de Groot | wiki... | 1588 | Spaanse Armada verslagen | 1587-1679 | Joost van den Vondel | wiki... | |||||||||||||
| 1589-1676 | Gisbertus Voetius | 1588-1679 | Thomas Hobbes | wiki... | |||||||||||||||||
| - voetianen | - consequent-materialisme | wiki... | 1592-1670 | Cornelis Thymanszoon Padbrué - barok | Nederlands | wiki... | 1590 | Zacharias Janssen | Microscoop | ||||||||||||
| 1595 | A Midsummer Night's Dream - William Shakespeare | wiki... | |||||||||||||||||||
| 1598 | Edict van Nantes | 1596-1650 | Réné Descartes | wiki... | 1597 | Romeo en Julia - William Shakespeare | wiki... | ||||||||||||||
| Gouden Eeuw (-1700) - Tijd van regenten en vorsten |
1600-1750 | NADERE REFORMATIE | - rationalisme | wiki... | 1600-1750 | BAROK | |||||||||||||||
| 1603-1669 | Johannes Coccejus | 1603 | Hamlet - William Shakespeare | wiki... | |||||||||||||||||
| - coccejanen | 1604 | Othello - William Shakespeare | wiki... | ||||||||||||||||||
| 1606 | King Lear - William Shakespeare | wiki... | |||||||||||||||||||
| 1606 | Macbeth - William Shakespeare | wiki... | |||||||||||||||||||
| 1606-1669 | Rembrandt van Rijn | wiki... | |||||||||||||||||||
| 1607-1674 | Jan Lievens | wiki... | |||||||||||||||||||
| 1608-1674 | John Milton | wiki... | 1608 | Hans Lippershey | Telescoop | ||||||||||||||||
| 1608 | De kinderzonden van Philips Willem - Pieter Corneliszoon Hooft | ||||||||||||||||||||
| 1609 | - baptisme | 1609-1621 | Het Twaalfjarig Bestand | 1609 | Sonnetten - William Shakespeare | wiki... | |||||||||||||||
| 1610-1674 | Jean de Labadie | ||||||||||||||||||||
| - labadisten | |||||||||||||||||||||
| 1616-1683 | John Owen | ||||||||||||||||||||
| 1617-1666 | Johannes Hoornbeeck | 1617 | De begeerte der wijse - Joost van den Vondel | ||||||||||||||||||
| 1618-1619 | Synode van Dordrecht | 1618-1648 | Dertigjarige Oorlog | ||||||||||||||||||
| 1619 | Remonstrantse Broederschap | ||||||||||||||||||||
| 1620-1677 | Jodocus van Lodenstein | ||||||||||||||||||||
| 1623-1644 | paus Urbanus VIII | 1623-1662 | Blaise Pascal | wiki... | 1623 | De Pols van Holland - Pieter Corneliszoon Hooft | |||||||||||||||
| 1628-1688 | John Bunyan | 1625-1679 | Jan Steen | wiki... | |||||||||||||||||
| 1631-1695 | Jacobus Koelman | 1632-1677 | Baruch Spinoza | wiki... | 1630-1400 | Van den Vos Reynaerde | wiki... | ||||||||||||||
| 1633 | rechtzaak Galileo Galileo | 1632-1704 | John Locke | wiki... | 1632-1675 | Johannes Vermeer | wiki... | ||||||||||||||
| 1635-1705 | Philip Jacob Spener | - empirisme | wiki... | ||||||||||||||||||
| 1635-1695 | Wilhelmus à Brakel | ||||||||||||||||||||
| 1637 | Statenvertaling | 1638-1715 | Nicole Malebranche | wiki... | 1637-1707 | Dieterich Buxtehude | Duits | wiki... | 1637 | Gysbreght van Aemstel - Joost van den Vondel | |||||||||||
| - occasionalisme | wiki... | ||||||||||||||||||||
| 1642-1747 | Isaac Newton | wiki... | 1642-1651 | Engelse Burgeroorlog | 1642 | De Nederlandsche Historiën - Pieter Corneliszoon Hooft | 1642 | Blaise Pascal | Mechanische rekenmachine | ||||||||||||
| 1646-1716 | G.W. von Leibniz | wiki... | 1644-1704 | Baruch Spinoza | wiki... | ||||||||||||||||
| 1648 | Westminster Confessie | 1647-1706 | Pierre Bayle | wiki... | 1648 | Vrede van Münster | |||||||||||||||
| 1648 | Vrede van Westfalen | 1649-1729 | Pieter Bustijn | Nederlands | wiki... | 1649 | Salomé - Joost van den Vondel | ||||||||||||||
| 1651-1719 | Gisbert Steenwick | Nederlands | wiki... | ||||||||||||||||||
| 1653-1706 | Johann Pachelbel | Duits | wiki... | 1654 | Lucifer - Joost van den Vondel | ||||||||||||||||
| 1658-1731 | Abraham Hellenbroek | ||||||||||||||||||||
| 1659-1731 | Jacobus Fruytier | 1659-1695 | Henry Purcell | Engels | wiki... | 1659 | Jephthah - Joost van den Vondel | ||||||||||||||
| 1662-1714 | Matthew Henry | ||||||||||||||||||||
| 1665-1739 | Bernardus Smytegelt | 1664 | Adam in ballingschap - Joost van den Vondel | ||||||||||||||||||
| 1675-1750 | PIËTISME | 1679-1754 | Christian Wolff | wiki... | 1678-1741 | Antonio Vivaldi | Italiaans | wiki... | 1677 | Ethica, Ordine Geometrico Demonstrata - Baruch Spinoza | |||||||||||
| 1677-1745 | Jonathan Swift | wiki... | |||||||||||||||||||
| 1685 | Edict van Nantes herroepen | 1685-1753 | George Berkeley | wiki... | 1685-1759 | George Frideric Händel | Duits/Engels | wiki... | |||||||||||||
| - empirisch-scepticisme | wiki... | 1685-1750 | Johann Sebastian Bach | Duits | wiki... | ||||||||||||||||
| 1688-1689 | Glorious Revolution | ||||||||||||||||||||
| 1689-1755 | Montesquieu | wiki... | 1689 | Bill of Rights | |||||||||||||||||
| 1694-1778 | Voltaire | wiki... | |||||||||||||||||||
| Verlichting (-1800) - Tijd van pruiken en revoluties |
1700-1760 | Nikolaus Ludwig Graf von Zinzendorf | 1700-1721 | Grote Noordse Oorlog | |||||||||||||||||
| 1701-1714 | Spaans-Successionele Oorlog | ||||||||||||||||||||
| 1703-1758 | Jonathan Edwards | ||||||||||||||||||||
| 1703-1791 | John Wesley | ||||||||||||||||||||
| 1705-1784 | Theodorus van der Groe | ||||||||||||||||||||
| 1706-1744 | Alexander Comrie | 1711-1776 | David Hume | wiki... | |||||||||||||||||
| 1714-1770 | George Whitefield | 1712-1778 | Jean-Jacques Rousseau | wiki... | 1714-1788 | Carl Philipp Emanuel Bach | Duits | wiki... | 1712 | Thomas Newcomen | Stoommachine (eerste versie) | ||||||||||
| 1722 | Evangelische Broedergemeente: Hernhutters/Moravische Broeders | 1721-1799 | Pieter Hellendaal | Nederlands | wiki... | ||||||||||||||||
| 1723 | Oudkatholieke Kerk | 1724-1804 | Immanuel Kant | wiki... | |||||||||||||||||
| 1729-1781 | G.E. Lessing | - idealisme | wiki... | 1726 | Gulliver's Travels - Jonathan Swift | ||||||||||||||||
| 1732-1809 | Franz Joseph Haydn - classicisme | Oostenrijks | wiki... | ||||||||||||||||||
| 1735-1755 | Great Awakening | 1735-1782 | Johann Christian Bach - classicisme | Duits | wiki... | ||||||||||||||||
| 1738 | - methodisten | 1738-1804 | Betje Wolff | wiki... | |||||||||||||||||
| 1740-1748 | Oostenrijkse Successieoorlog | ||||||||||||||||||||
| 1748-1832 | Jeremy Bentham | wiki... | 1743-1805 | Luigi Boccherini - classicisme | Italiaans | wiki... | 1748-1825 | Jacques-Louis David | wiki... | ||||||||||||
| 1750-1820 | CLASSICISME | 1749-1832 | Johann Wolfgang von Goethe | wiki... | |||||||||||||||||
| 1753-1826 | Abraham van Strij | wiki... | |||||||||||||||||||
| 1756-1831 | Willem Bilderdijk | 1756-1763 | Zevenjarige Oorlog | 1756-1791 | Wolfgang Amadeus Mozart | Oostenrijks | wiki... | 1756-1815 | Jacob van Strij | wiki... | |||||||||||
| 1759 | Candide - Voltaire | ||||||||||||||||||||
| 1762-1814 | Johann Gottlieb Fichte | wiki... | 1762 | Het maatschappelijk verdrag - Jean-Jacques Rousseau | |||||||||||||||||
| 1762-1834 | William Blake | wiki... | |||||||||||||||||||
| 1768-1834 | Friedrich Schleiermacher | 1764 | James Hargreaves | Spinning Jenny | |||||||||||||||||
| 1769-1774 | paus Clemens XIV | 1770-1831 | G.W.F. Hegel | wiki... | 1770-1827 | Ludwig van Beethoven | Duits | wiki... | 1771-1824 | De Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart - Betje Wolff | 1769 | James Watt | Verbeterde stoommachine | ||||||||
| 1773 | opheffing Jezuïetenorde | - hegelianisme | wiki... | ||||||||||||||||||
| 1773 | Psalmberijming 1773 | 1774 | Die Leiden des jungen Werthers - Johann Wolfgang von Goethe | wiki... | |||||||||||||||||
| 1775-1854 | Schelling | 1775-1783 | Amerikaanse Revolutie | ||||||||||||||||||
| 1776 | Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring | ||||||||||||||||||||
| 1777 | Amerikaanse overwinning bij Saratoga | ||||||||||||||||||||
| 1781 | Britse capitulatie bij Yorktown | ||||||||||||||||||||
| 1782-1840 | Niccolo Paganini - romantiek | Italiaans | wiki... | ||||||||||||||||||
| 1783 | Vrede van Parijs | ||||||||||||||||||||
| 1788-1860 | Arthur Schopenhauer | wiki... | 1787 | Iphigenie auf Tauris - Johann Wolfgang von Goethe | wiki... | ||||||||||||||||
| 1789–1799 | Franse Revolutie | ||||||||||||||||||||
| 1792 | Franse Republiek uitgeroepen | ||||||||||||||||||||
| 1793 | Executie van koning Lodewijk XVI | ||||||||||||||||||||
| 1794 | Val van Robespierre | 1794 | Songs of Innocence and of Experience - William Blake | ||||||||||||||||||
| 1795-1796 | Wilhelm Meisters Lehrjahre - Johann Wolfgang von Goethe | wiki... | 1796 | Edward Jenner | Vaccinatie (pokken) | ||||||||||||||||
| 1797-1828 | Franz Schubert - romantiek | Oostenrijks | wiki... | 1797-1851 | Mary Shelley | wiki... | |||||||||||||||
| 1798-1860 | Isaäc da Costa | 1798-1857 | Auguste Comte | wiki... | |||||||||||||||||
| - positivisme | wiki... | 1799-1815 | Napoleon keizer | 1799-1850 | Honoré de Balzac | wiki... | |||||||||||||||
| Industrialisatie (-1900) - Tijd van burgers en stoommachines |
1801-1876 | Groen van Prinsterer | 1800 | Alessandro Volta | Batterij (Volt) | ||||||||||||||||
| 1801-1842 | Hendrik de Cock | ||||||||||||||||||||
| 1803-1875 | H.F. Kohlbrugge | ||||||||||||||||||||
| 1804-1876 | Otto Gerhard Heldring | 1804-1872 | Ludwig Feuerbach | wiki... | 1804 | Richard Trevithick | Stoomlocomotief | ||||||||||||||
| 1805-1844 | Joseph Smit | - materialisme | wiki... | ||||||||||||||||||
| - mormonen | 1806-1873 | John Stuart Mill | wiki... | ||||||||||||||||||
| 1808-1865 | L.G.C. Ledeboer | - utilitarisme | wiki... | 1808;1832 | Faust - Johann Wolfgang von Goethe | wiki... | |||||||||||||||
| 1808-1874 | David Friedrich Strauss | 1809-1883 | Charles Darwin | wiki... | 1809-1847 | Felix Mendelssohn - romantiek | Duits | wiki... | 1809 | Die Wahlverwandtschaften - Johann Wolfgang von Goethe | wiki... | ||||||||||
| 1810-1849 | Frédéric Chopin - romantiek | Pools | wiki... | ||||||||||||||||||
| 1810-1856 | Robert Schumann - romantiek | Zwitsers | wiki... | ||||||||||||||||||
| 1811-1885 | J.H. Scholten | 1810-1886 | Franz Liszt - romantiek | Hongaars | wiki... | ||||||||||||||||
| 1813-1855 | Søren Kierkegaard | wiki... | 1813-1883 | Richard Wagner - romantiek | Duits | wiki... | 1812-1870 | Charles Dickens | wiki... | ||||||||||||
| 1814 | Napoleon wordt afgezet en verbannen naar Elba | ||||||||||||||||||||
| 1815-1865 | REVEIL | 1815 | Het Congres van Wenen | 1815-1910 | ROMANTIEK | ||||||||||||||||
| 1815-1874 | Konstantin van Tischendorf | 1815 | Slag bij Waterloo | ||||||||||||||||||
| 1816-2004 | NdGK wordt Nederlands Hervormde Kerk | ||||||||||||||||||||
| 1817-1882 | J.J. van Oosterzee | 1818-1883 | Karl Marx | wiki... | 1818 | Frankenstein - Mary Shelley | |||||||||||||||
| 1822-1889 | Albrecht Benjamin Ritschl | 1820-1903 | Herbert Spencer | wiki... | 1820-1887 | Multatuli (Eduard Douwes Dekker) | wiki... | 1820 | Andre-Marie Ampere | Elektrodynamica (Ampere) | |||||||||||
| 1825-1899 | Johann Strauss II | Oostrijks | wiki... | 1825 | George Stephenson | Spoorwegnet | |||||||||||||||
| 1829-1905 | Johannes Hermanus Gunning | 1830 | Belgische Revolutie | 1830-1899 | Guido Gezelle | wiki... | |||||||||||||||
| 1834-1892 | Charles Haddon Spurgeon | 1833-1897 | Johannes Brahms | Duits | wiki... | ||||||||||||||||
| 1834 | Afscheiding van 1834 olv ds. De Cock | ||||||||||||||||||||
| 1837-1920 | Abraham Kuyper | 1840-1893 | Pyotr Ilyich Tchaikovsky | Russisch | wiki... | 1840-1926 | Claude Monet | wiki... | 1837 | Samuel Morse | Telegraaf | ||||||||||
| 1841-1863 | Lederboeriaanse Gemeenten | 1841-1904 | Antonín Dvořák | Tsjechisch | wiki... | ||||||||||||||||
| 1841-1910 | Edvard Grieg | Noors | wiki... | ||||||||||||||||||
| 1846-1878 | paus Pius IX | 1844-1900 | Friedrich Nietzsche | wiki... | |||||||||||||||||
| 1848 | Europese Revoluties | ||||||||||||||||||||
| 1851-1930 | Adolf von Harnack | - nihilisme | wiki... | ||||||||||||||||||
| 1853-1856 | Krimoorlog | ||||||||||||||||||||
| 1854-1921 | Herman Bavinck | 1853-1890 | Vincent van Gogh | wiki... | |||||||||||||||||
| 1854 | dogma Onbevlekte Ontvangenis Maria | 1855-1916 | Emile Verhaeren | wiki... | |||||||||||||||||
| 1858 | Rijmdichten - Guido Gezelle | ||||||||||||||||||||
| 1859-1938 | Edmund Husserl | wiki... | 1859 | Oorlog tegen Oostenrijk | 1859 | A Tale of Two Cities - Charles Dickens | |||||||||||||||
| - fenomenologie | wiki... | 1860 | Garibaldi verovert Sicilië en Napels | 1860 | Max Havelaar - Multatuli | ||||||||||||||||
| 1861 | Koninkrijk Italië uitgeroepen | 1861 | Great Expectations - Charles Dickens | ||||||||||||||||||
| 1861-1865 | Amerikaanse Burgeroorlog | ||||||||||||||||||||
| 1862-1918 | Claude Debussy | Frans | wiki... | 1862-1949 | Maurice Maeterlinck | wiki... | |||||||||||||||
| 1863 | Het werk der Schepping - Guido Gezelle | ||||||||||||||||||||
| 1864 | Tweede Duits-Deense Oorlog | 1864-1927 | Herman Gorter | wiki... | |||||||||||||||||
| 1865-1907 | Dijkianen olv ds. P. Dijke | 1864-1949 | Richard Strauss | Duits | wiki... | 1864-1924 | Herman Heijermans | wiki... | |||||||||||||
| 1865-1945 | Bakkerianen olv ds. D. Bakker | ||||||||||||||||||||
| 1865-1923 | Ernst Troeltsch | ||||||||||||||||||||
| 1866-1961 | Johannes de Heer | 1866 | Italië krijgt Venetië | ||||||||||||||||||
| 1866 | Oostenrijks-Pruisische Oorlog | ||||||||||||||||||||
| 1869 | Christelijk Gereformeerde Kerk | ||||||||||||||||||||
| 1869-1870 | Concilie Vaticanum I | ||||||||||||||||||||
| 1869-1947 | H. Th. Obbink | ||||||||||||||||||||
| 1870 | dogma Onfeilbaarheid Paus | 1870 | Rome wordt onderdeel van Italië | ||||||||||||||||||
| 1870-1871 | Frans-Duitse Oorlog | ||||||||||||||||||||
| 1871 | Duitse Keizerrijk wordt uitgeroepen | ||||||||||||||||||||
| 1872-1970 | Bertrand Russell | wiki... | 1872-1944 | Piet Mondriaan | wiki... | ||||||||||||||||
| 1875-1965 | Albert Schweitzer | 1875-1957 | Jean Sibelius - modernisme | Fins | wiki... | 1876 | Alexander Graham Bell | Telefoon | |||||||||||||
| 1877-1937 | Jan Zwart - modernisme | Nederlands | wiki... | ||||||||||||||||||
| 1880-1953 | Hanna Lambeck | wiki... | 1879 | Thomas Edison | Gloeilamp | ||||||||||||||||
| 1881-1973 | Pablo Picasso | wiki... | |||||||||||||||||||
| 1882-1903 | Eerste Aliyah | 1882-1948 | G.H. Kersten | 1882-1971 | Igor Stravinsky - modernisme | Russisch | wiki... | 1882-1951 | Hendrik Willem van Loon | wiki... | |||||||||||
| 1882-1953 | L.J. Potappel | 1882-1941 | Virginia Woolf | wiki... | |||||||||||||||||
| 1884-1976 | Rudolf Bultmann | 1884-1885 | Conferentie van Berlijn | 1883-1924 | Franz Kafka | wiki... | |||||||||||||||
| 1886 | Doleantie | 1885 | Karl Benz | Auto met verbrandingsmotor | |||||||||||||||||
| 1886-1892 | NdGK(dolerende) | ||||||||||||||||||||
| 1886-1965 | Paul Tillich | ||||||||||||||||||||
| 1886-1968 | Karl Barth | ||||||||||||||||||||
| 1887-1965 | Douwe van Dijk | 1889-1951 | Ludwig Wittgenstein | wiki... | 1888-1964 | Gerrit Rietveld | wiki... | 1888 | Nikola Tesla | Inductiemotor (wisselstroom) | |||||||||||
| 1890-1952 | Klaas Schilder | 1889-1976 | Martin Heidegger | wiki... | |||||||||||||||||
| 1892-1983 | Corrie ten Boom | - existentialisme | wiki... | 1892-1983 | Corrie ten Boom | wiki... | |||||||||||||||
| 1892-1971 | Karl Paul Reinhold Niebuhr | ||||||||||||||||||||
| 1892 | Vereniging van 1892: NdGK-CGK | ||||||||||||||||||||
| 1892-2004 | Gereformeerde Kerken in Nederland | ||||||||||||||||||||
| 1892-1984 | Martin Niemöller | 1893 | Ode aan de Zee - Guido Gezelle | ||||||||||||||||||
| 1894-1976 | Kornelis Heiko Miskotte | 1895 | Wilhelm Röntgen | Röntgenstraling | |||||||||||||||||
| 1896 | Publicatie Der Judenstaat | 1894-1966 | Cornelis Steenblok | 1896 | Henri Becquerel | Ontdekking radioactiviteit | |||||||||||||||
| 1897 | Eerste Zionistische Congres in Bazel; oprichting Wereld Zionistische Organisatie | 1898-1963 | C.S. Lewis | wiki... | 1898 | Marie & Pierre Curie | Radium en polonium | ||||||||||||||
| 1899-1981 | Martin Lloyd-Jones | 1898-1972 | M.C. Escher | wiki... | 1898 | Ernest Rutherford | Alfa- en bètastraling | ||||||||||||||
| Moderne Tijd (-1950) - Tijd van wereldoorlogen |
1901 | Joods Nationaal Fonds voor aankoop van land in Palestina | 1900-heden | MODERNISME | 1900 | Op hoop van zegen - Herman Heijermans | |||||||||||||||
| 1903-1972 | Watchman Nee | 1902-1994 | Karl Popper | wiki... | 1903 | Wright brothers | Vliegtuig | ||||||||||||||
| 1904 | Theodor Herzl overlijdt; leiderschap gaat over naar andere zionisten. | 1903-1996 | Gerrit Cornelis Berkhouwer | - kritisch rationalisme | wiki... | 1904-1989 | Salvador Dalí | wiki... | |||||||||||||
| 1904-1914 | Tweede Aliyah | 1905-1988 | Hans Urs von Balthasar | 1905-1980 | Jean-Paul Satre | wiki... | 1905-1962 | Gerrit Achterberg | wiki... | 1905 | Albert Einstein | Fototheorie (foto-elektrisch effect) | |||||||||
| 1906-1945 | Dietrich Bonhoeffer | 1906-1995 | Emmanuël Levinas | wiki... | |||||||||||||||||
| 1906-1975 | Hannah Arendt | ||||||||||||||||||||
| 1907 | Gereformeerde Gemeenten olv ds. G.H. Kersten | 1907 | Leo Baekeland | Bakeliet (kunststof) | |||||||||||||||||
| 1907-1948 | Oud-Gereformeerde Gemeenten olv ds. L. Boone | 1908-2009 | Claude Lévi-Strauss | wiki... | |||||||||||||||||
| 1909-2004 | Jan van der Ploeg | - structuralisme | wiki... | ||||||||||||||||||
| 1910 | Eerste kibboets Degania opgericht | 1910-1997 | Moeder Teresa | 1911 | Ernest Rutherford | Atoommodel | |||||||||||||||
| 1912-1984 | Feike Asma | Nederlands | wiki... | 1913 | De zonden der vrouwen - Hanna Lambeck | 1913 | Henry Ford | Lopende band | |||||||||||||
| 1914-2007 | Bruce Metzger | 1914 | Aartshertog Franz Ferdinand wordt in Sarajevo vermoord | 1914-2002 | Jan de Hartog | wiki... | |||||||||||||||
| 1914-1995 | Hendrikus Berkhof | 1914-1918 | Eerste Wereldoorlog | ||||||||||||||||||
| 1914-2009 | Edward Schillebeeckx | 1915 | Die Verwandlung (De Gedaanteverwisseling) - Franz Kafka | ||||||||||||||||||
| 1917 | Russische Revolutie: tsaar Nicolaas II treedt af en bolsjewieken grijpen de macht | ||||||||||||||||||||
| 1917 | Balfour-verklaring | 1918-2018 | Billy Graham | 1918 | Russische Burgeroorlog | ||||||||||||||||
| 1917 | Balfour-verklaring | 1919 | Verdrag van Versailles | 1919-1933 | Bauhaus (Beweging) | wiki... | |||||||||||||||
| 1917 | Balfour-verklaring | 1919 | Het Interbellum | ||||||||||||||||||
| 1920 | Begin Brits Mandaat | 1920-1930 | Wiener Kreis | wiki... | 1921-1995 | Willem Frederik Hermans | wiki... | 1921 | Frederick Banting | Insuline | |||||||||||
| 1921 | Jaffa-rellen | - logisch positivisme/empirisme | wiki... | 1921-2006 | Karel Appel | wiki... | |||||||||||||||
| 1922-1997 | Pinchas Lapide | 1922-1996 | Thomas Kuhn | wiki... | 1922 | Mussolini komt aan de macht | |||||||||||||||
| 1922-1939 | paus Pius XI | 1922-2017 | Karl-Otto Apel | wiki... | 1922 | Oprichting van de Sovjet-Unie | |||||||||||||||
| 1922-1948 | Federatie van Oud Gereformeerde Gemeenten olv ds. De Jonge | ||||||||||||||||||||
| 1923 | Transjordanië gescheiden | 1923-heden | Frankfurter Schule | wiki... | 1923-2006 | Gerard Reve | wiki... | ||||||||||||||
| - neo-positivisme | wiki... | ||||||||||||||||||||
| - historicisme | wiki... | ||||||||||||||||||||
| - marxisme | wiki... | ||||||||||||||||||||
| - neo-kantianisme | wiki... | ||||||||||||||||||||
| - neo-hegelianisme | wiki... | ||||||||||||||||||||
| - levensfilosofie | wiki... | ||||||||||||||||||||
| 1924 | Derde Aliyah | 1924-2017 | Harry Kuitert | 1924-1998 | Jean-François Loytard | wiki... | 1925 | Der Prozess (Het Proces) - Franz Kafka | |||||||||||||
| 1926-2013 | Willem van 't Spijker | 1926-1984 | Michel Foucault | wiki... | 1925-2007 | Jan Wolkers | wiki... | ||||||||||||||
| 1926-2024 | Jürgen Moltmann | - differentiefilosofie | wiki... | 1926 | John Logie Baird | Televisie | |||||||||||||||
| 1927-2020 | Herman Wiersinga | 1927 | To the Lighthouse - Virginia Woolf | ||||||||||||||||||
| 1927-2022 | Joseph Alois Ratzinger | 1927-2010 | Harry Mulisch | wiki... | |||||||||||||||||
| 1928-2014 | Wolfhart Pannenberg | 1928 | Alexander Fleming | Penicilline | |||||||||||||||||
| 1928-2007 | Willem ten Toom | ||||||||||||||||||||
| 1929 | Rellen rond Westmuur | 1929 | Verdrag van Lateranen: Vaticaanstad soeverein | 1929-2026 | Jürgen Habermas | wiki... | 1929 | Beurskrach | |||||||||||||
| 1930 | Passfield White Paper; Britse poging immigratie te beperken | 1931-2020 | Jochem Douma | 1930-2004 | Jacques Derrida | wiki... | 1930-2008 | Klaas Jan Mulder | Nederlands | wiki... | |||||||||||
| 1931-2021 | Desmond Tutu | - post-structuralisme | wiki... | ||||||||||||||||||
| 1932-1996 | Henri Nouwen | 1932 | James Chadwick | Ontdekking neutron | |||||||||||||||||
| 1933-1939 | Vijfde Aliyah | 1933-2023 | Huub Oosterhuis | 1933 | Hitler wordt rijkskanselier | 1933-2026 | Cees Nooteboom | wiki... | |||||||||||||
| 1936-1939 | Arabische Opstand | 1936 | Remilitarisering van het Rijnland | 1936-2003 | Willem Wilmink | wiki... | |||||||||||||||
| 1936-1939 | Spaanse Burgeroorlog | ||||||||||||||||||||
| 1938 | Anschluss van Oostenrijk | 1937 | De prijs van de discipel - Dietrich Bonhoeffer | 1938 | Otto Hahn & Lise Meitner | Kernsplijting | |||||||||||||||
| 1938 | Bezetting van Sudetenland | ||||||||||||||||||||
| 1939 | Britse White Paper; strenge immigratiebeperkingen | 1939-1958 | paus Pius XII | 1939 | Bezetting van Tsjechië | ||||||||||||||||
| 1939-1945 | Tweede Wereldoorlog | ||||||||||||||||||||
| 1939 | Duitse inval in Polen | ||||||||||||||||||||
| 1940 | Battle of Britain | ||||||||||||||||||||
| 1940 | Bombardement Rotterdam | ||||||||||||||||||||
| 1941 | Operatie Barbarossa | 1941 | Het Huis van de Vreemdeling - Hendrik Willem van Loon | ||||||||||||||||||
| 1941 | Pearl Harbor | ||||||||||||||||||||
| 1942-heden | Reender Kranendonk | 1942 | The Screwtape Letters - C.S. Lewis | 1942 | Enrico Fermi | Eerste kernreactor (Chicago Pile-1) | |||||||||||||||
| 1944-heden | Willem Ouweneel | 1944 | D-Day | ||||||||||||||||||
| 1944 | Vrijmaking van 1944 | ||||||||||||||||||||
| 1944-2023 | Gereformeerde Kerken in Nederland vrijgemaakt | 1945 | Kernwapen (Manhattan Project) | Atoombom | |||||||||||||||||
| 1946-heden | Hendrik Koorevaar | ||||||||||||||||||||
| 1946-heden | Bas Plaisier | ||||||||||||||||||||
| 1947 | VN-verdelingsplan | 1947-heden | N.T. Wright | 1947 | Marshallplan | 1947-heden | John Adams | Amerikaans | wiki... | 1947-heden | Francine Rivers | wiki... | 1947 | Bardeen/Brattain/Shockley | Transistor | ||||||
| 1947-1991 | Koude Oorlog | 1947 | De Avonden - Gerard Reve | ||||||||||||||||||
| 1947 | Het Achterhuis - Anne Frank | ||||||||||||||||||||
| 1948 | Israëlische Onafhankelijkheidsoorlog / Nakba | 1948 | Oud-Gereformeerde Gemeenten in Nederland: Fed. van OudGerGem-OGG | 1948-1949 | Berlijnse Blokkade | ||||||||||||||||
| 1948 | Wereldraad van Kerken | ||||||||||||||||||||
| 1949 | Wapenstilstandslijnen; vaststelling Groene Lijn | 1949 | NAVO opgericht | ||||||||||||||||||
| 1949 | Volksrepubliek China opgericht | ||||||||||||||||||||
| Moderne Tijd (-heden) - Tijd van televisie en computer |
1950 | dogma Maria-Tenhemelopneming | 1950-1953 | Koreaanse Oorlog | 1950 | The Lion, the Witch and the Wardrobe - C.S. Lewis | |||||||||||||||
| 1951 | Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal | 1951 | Het behouden huis - Willem Frederik Hermans | ||||||||||||||||||
| 1952-heden | Evert van de Poll | ||||||||||||||||||||
| 1953 | Gereformeerde Gemeenten in Nederland olv ds. C. Steenblok | 1953 | Watson & Crick | DNA-structuur | |||||||||||||||||
| 1953-heden | Alister McGrath | 1954-heden | Herman Finkers | wiki... | 1954 | Obninsk (USSR) | Eerste kerncentrale | ||||||||||||||
| 1955-heden | Marcel Poorthuis | 1955 | Warschaupact opgericht | 1954 | Jonas Salk | Poliovaccin | |||||||||||||||
| 1955-1975 | Vietnamoorlog | ||||||||||||||||||||
| 1956 | Suezcrisis | 1956 | Hongaarse Opstand | 1956 | The Last Battle - C.S. Lewis | ||||||||||||||||
| 1957 | Verdrag van Rome: Europese Economische Gemeenschap | ||||||||||||||||||||
| 1958 | Pan-Arabisme; Nasser versterkt positie | 1958-1963 | paus Johannes XXIII | 1958 | De donkere kamer van Damokles - Willem Frederik Hermans | 1958 | Jack Kilby | Geïntegreerde schakeling (chip) | |||||||||||||
| 1960 | Eichmann ontvoerd | 1960-heden | Lydia Vroegindeweij | 1959 | Het Stenen Bruidsbed - Harry Mulisch | 1959 | Nils Bohlin - Volvo | Driepuntsgordel | |||||||||||||
| 1961 | Eichmann veroordeeld | 1961-heden | Herman Selderhuis | 1961 | Berlijnse Muur gebouwd | 1961 | A Grief Observed - C.S. Lewis | 1960 | Theodore Maiman | Laser | |||||||||||
| 1961-heden | Bart-Jan Spruyt | ||||||||||||||||||||
| 1961-2004 | Samen-op-Weg-proces | ||||||||||||||||||||
| 1962-1965 | Concilie Vaticanum II | 1962 | Cubacrisis | ||||||||||||||||||
| 1963 | Ben-Gurion treedt af | 1963-1978 | paus Paulus VI | ||||||||||||||||||
| 1963-heden | Gijsbert van den Brink | ||||||||||||||||||||
| 1963-heden | Wim van Vlastuin | ||||||||||||||||||||
| 1964 | Oprichting PLO | 1964-heden | Patrick Nullens | 1965 | Terug naar Oegstgeest - Jan Wolkers | ||||||||||||||||
| 1967 | Zesdaagse Oorlog: verovering West. Jordaanoever, Gaza, Oost-Jeruzalem, Golanhoogten en Sinaï | 1967-2023 | Nederlands Gereformeerde Kerken | ||||||||||||||||||
| 1969 | Uitputtingsoorlog: Egypte-Israël langs Suezkanaal | 1968-heden | Jos Douma | 1968 | Praagse Lente | 1969 | ARPANET (VS) | Internet | |||||||||||||
| 1970 | Zwarte September: PLO verdreven uit Jordanië | 1971 | De Schuilplaats - Corrie ten Boom | 1971 | Intel (Faggin/Hoff) | Microprocessor | |||||||||||||||
| 1972 | Israëlische atleten gedood bij Olympische Spelen München | ||||||||||||||||||||
| 1973 | Jom Kipoeroorlog: verrassingsaanval door Egypte en Syrië | 1973 | Oliecrisis | 1973 | Martin Cooper | Mobiele telefoon | |||||||||||||||
| 1978 | Camp David-akkoorden | 1978-heden | Reinier Sonneveld | ||||||||||||||||||
| 1978 | Verenigde Protestantse Kerken in België | ||||||||||||||||||||
| 1979 | Vredesverdrag Egypte-Israël | 1979-1989 | Sovjet-invasie Afghanistan | ||||||||||||||||||
| 1980 | Jeruzalem-wet: Jeruzalem als ondeelbare hoofdstad | 1980 | Gereformeerde Gemeenten in Nederland (buiten verband) olv ds. Van de Berg | ||||||||||||||||||
| 1981 | Operatie Opera: Aanval Iraakse reactor | 1981 | IBM | Personal Computer | |||||||||||||||||
| 1982 | Libanonoorlog | ||||||||||||||||||||
| 1986 | Europese Akte | ||||||||||||||||||||
| 1987-1993 | Eerste Intifada | ||||||||||||||||||||
| 1989 | val Berlijnse Muur | 1989 | Tim Berners-Lee | World Wide Web | |||||||||||||||||
| 1990 | Duitse hereniging | ||||||||||||||||||||
| 1990-1991 | Golfoorlog | ||||||||||||||||||||
| 1991 | Sovjet-Unie valt uiteen en wordt Rusland: Baltische staten worden onafhankelijk | ||||||||||||||||||||
| 1991-2001 | Joegoslavische oorlogen | ||||||||||||||||||||
| 1992 | Verdrag van Maastricht | ||||||||||||||||||||
| 1992-1995 | Bosnische oorlog | ||||||||||||||||||||
| 1993 | Oslo-akkoorden | 1993 | Europese Unie | 1993 | Moppen over het leven - Herman Finkers | ||||||||||||||||
| 1994 | Vredesverdrag Jordanië-Israël | ||||||||||||||||||||
| 1995 | Moord op Israëlische premier Rabin | 1996 | Dolly-team | Kloneertechniek (zoogdier) | |||||||||||||||||
| 1998-1999 | Kosovo-oorlog | ||||||||||||||||||||
| 1999 | Euro wordt ingevoerd, eerst elektronisch en daarna als contant geld | ||||||||||||||||||||
| 2000-2005 | Tweede Intifada | ||||||||||||||||||||
| 2001 | Aanslag op de Twin Towers | ||||||||||||||||||||
| 2001-2021 | Afghanistanoorlog | ||||||||||||||||||||
| 2002 | Bouw veiligheidsbarrière op Westelijke Jordaanoever | ||||||||||||||||||||
| 2003-2024 | De Gereformeerde Kerken in Nederland (hersteld) | 2003-2011 | Irakoorlog | 2003 | Human Genome Project | Menselijk genoom | |||||||||||||||
| 2004 | Protestantse Kerk in Nederland: NGK-GKN-Evangelisch Lutherse Kerk | 2004 | grote EU-uitbreiding naar Midden- en Oost-Europa | ||||||||||||||||||
| 2004 | Hersteld Hervormde Kerk | ||||||||||||||||||||
| 2004 | Voortgezette Gereformeerde Kerken in Nederland | ||||||||||||||||||||
| 2005 | Terugtrekking uit Gaza | 2005 | De Heilige Ziel - Kees van der Zwaard | ||||||||||||||||||
| 2006 | Hamas verkiezingsoverwinning | ||||||||||||||||||||
| 2007 | Hamas neemt Gaza over | 2007-2009 | De financiële crisis | ||||||||||||||||||
| 2008-2009 | Operatie Cast Lead: Gaza-oorlog | 2009-2024 | Gereformeerde Kerken in Nederland | 2008 | Russisch-Georgische oorlog | ||||||||||||||||
| 2010-2012 | Arabische Lente | ||||||||||||||||||||
| 2012 | Operatie Pillar of Defense: Gaza-escalatie | 2013 | De laatkomer - Willemijn de Vries | 2012 | Doudna & Charpentier | CRISPR-Cas9 | |||||||||||||||
| 2014 | Operatie Protective Edge: Gaza-oorlog | 2014 | annexatie Krim en Donbasoorlog | ||||||||||||||||||
| 2016 | Brexit-referendum | ||||||||||||||||||||
| 2017 | VS erkent Jeruzalem | ||||||||||||||||||||
| 2020 | Abraham-akkoorden | 2020 | Brexit | 2020 | BioNTech/Pfizer | mRNA-vaccin | |||||||||||||||
| 2021 | Gaza-conflict: 11-daagse escalatie | ||||||||||||||||||||
| 2022-heden | Russisch-Oekraïense oorlog | ||||||||||||||||||||
| 2023 | Aanval 7 oktober | 2023 | Nederlandse Gereformeerde Kerken: GKv-NGK | 2023 | Finland treedt toe de NAVO | ||||||||||||||||
| 2024-2026 | Oorlog met Hamas, Hezbollah en Iran | 2024 | Gereformeerde Kerken: DGK-GKN | 2024 | Zweden treedt toe de NAVO | ||||||||||||||||
