Bijbelse Geschiedenis / Israëlische Geschiedenis Omliggende Gebeurtenissen Kerkgeschiedenis Westerse Wijsbegeerte Klassieke Muziekgeschiedenis Kunst- en Literatuurgeschiedenis Belangrijke Uitvindingen
Prehistorie (-3000vChr) -
Tijd van jagers en boeren
4004 Schepping (volgens Joodse traditie 3760 v.Chr.)                            
3954 Zondeval                            
Oudheid (-500nChr)
-
Tijd van Grieken en Romeinen
2519 Zondvloed                            
2418 Babylonische spraakverwarring                            
1921 Roeping Abraham                            
1898 Sodom en Gomorra verwoest                            
1701 Jozef onderkoning Egypte                            
1692 Jakob c.s. naar Egypte                            
1350? Uittocht uit Egypte                            
1300?-1050? Richterentijd                            
1050 Samuël                       1050 Chinezen Gietijzer
1032-1012 Saul                            
1012-972 David                            
972-932 Salomo                            
932-916 Rehábeam [koning van Juda]                            
932-911 Jerobeam [koning van Israël]                            
916-914 Abia [koning van Juda]                            
914-874 Asa [koning van Juda]                            
911-910 Nadab [koning van Israël]                            
910-887 Báësa [koning van Israël] 900-609 Assyrische Rijk                        
887-886 Ela [koning van Israël]                            
886 Zimri [koning van Israël]                            
886-875 Omri [koning van Israël]                            
875-854 Achab [koning van Israël]                            
874-850 Jósafat [koning van Juda]                            
854-853 Aházia [koning van Israël] 854 Salmaneser III van Assyrië verslaat Damascus en Achab                        
853-842 Joram [koning van Israël]                            
850-843 Joram [koning van Juda]                            
849 profeet Obadja 845 Hazaël van Syrië benauwd Juda en Israël                        
843-842 Aházia [koning van Juda]                            
842-815 Jehu [koning van Israël]                            
842-836 Athália [koning van Juda]                            
840 profeet Joël                            
836-797 Joas [koning van Juda]                            
815-799 Jóahaz [koning van Israël]                            
810 profeet Jona                            
799-794 Joas [koning van Israël]                       800 Feniciërs Alfabet
797-779 Amázia [koning van Juda]                            
784-744 Jeróbeam II [koning van Israël]                            
779-739 Azária/Uzzia [koning van Juda]                            
760 profeet Amos                            
750-730 profeet Hosea 745-727 Thiglath-Pileser van Assyrië                        
743 Zacharia [koning van Israël]                            
743 Sallum [koning van Israël]                            
742-736 Menahem [koning van Israël]                            
740-690 profeet Jesaja en Micha                            
739-734 Jotham [koning van Juda]                            
736 Pekáhia [koning van Israël]                            
736-733 Pekah [koning van Israël]                            
734-719 Achaz [koning van Juda]                            
733-725 Hoséa [koning van Israël] 727-722 Salmaneser IV van Assyrië knecht Hosea en belegt Samaria                        
724-722 Samaria ingenomen / Israël weggevoerd 722-705 Sargon van Assyrië                        
719-691 Hizkia 709 Sargon heer van Babel                        
701 Sanherib voor Jeruzalem 705-681 Sanherib van Assyrië                        
691-639 Manasse 681-669 Asarhaddon van Assyrië onderwerpt Egypte / Hoogtepunt Assyrische Rijk                        
660 profeet Nahum 669-625 Assurbanipal van Assyrië / Ondergang Assyrië                        
    664-610 Psammetich I van Egypte                        
    650 Egypte en Mediërs onafhankelijk                        
639 Amon                            
639 profeet Zefanja                            
639-609 Josia (laatste van koningszaad)           - natuurfilosofen/pre-socraten                
626-580 profeet Jeremia 625? Babylonië onafhankelijk van Assyrië     630-546 Thales van Milete                
622 Josia's reformatie                            
    610-594 Necho van Egypte     610-545 Anaximander                
609 Jóahaz 609 Einde Assyrische Rijk                        
608-597 Jójakim (Eljakim, door Necho (Egypte) koning gemaakt), onderwerpt zich aan Babel en rebelleert 609-539 Babylonische RIjk                        
    605-562 Nebukadnezar koning van Babel                        
597 Jójachin door Nebukadnezar naar Babel / Tweede wegvoering Juda 605 Nebukadnezar verslaat Necho                        
597-515 profeet Daniël                            
597-587 Zedekía                            
592-570 profeet Ezechiël 594-588 Psammetich II van Egypte                        
589-587 Jeruzalem belegert en ingenomen / Derde wegvoering Juda / Babylonische ballingschap 588-564 Hophra van Egypte                        
            575-525 Anaximedes van Milete                
            575-500 Pythagoras                
              - eleaten                
            570-480 Xenophanes van Elea                
    561-560 Evilmerodach van Babel                        
    558-529 Kores (Cyrus) van Perzië                        
    555-539 Naboned/Belsazar, laatste koning van Babel                        
    550 Kores maakt Mediërs onderdanig                        
538 Terugkeer onder Kores van Perzië 539 Kores neemt Babel in     540-475 Permanides                
    539-332 Medisch-Perzische Rijk     535-475 Heraclitus                
    525-332 Egypte Perzische provincie                        
520-516 Bouw tempel, profeet Hagaï en Zacharia 521-485 Darius I van Perzië                        
            499-428 Anaxagoras                
            495-445 Zeno van Elea                
            492-432 Empedocles                
485 Esther 485-465 Xerxes/Ahasveros     485-415 Protagoras                
              - sofisten                
    465-424 Artaxerxes I Longimanes/Arthasastha     469-399 Socrates                
458 Ezra naar Jeruzalem / Herinvoering wetten Mozes         460-370 Democritus                
445 Nehemia naar Jeruzalem: muurbouw                            
440 profeet Maleachi                            
433 Nehemia terug naar Susan                            
430 Tweede komst Nehemia         427-347 Plato                
            384-322 Aristoteles                
            341-270 Epicurus                
              - epicurisme                
              - Stoa                
332 Alexander de Grote in Jeruzalem / Griekse overheersing 336-332 Darius III Kodomannus door Alexander de Grote / Einde Perzische Rijk     336-264 Zeno van Citium                
    323 Alexander de Grote sterft       - scepticisme                
    323-30 Ptolemeeën in Egypte       - eclecticisme                
    312-64 Seleuciden in Syrië                        
301-198 Egyptische (Ptolemeeën) overheersing                       300 Grieken Watermolen
168 Antiochus plundert tempel en verbiedt eredienst                       200 Chinezen Kompas
167 Mattathias                            
166-160 Judas de Makkabeër 165-164 Antiochus IV Epiphanes van Syrië                        
153 Jonathan hogepriester                            
143 Jonathan vermoord                            
142 Simon hogepriester                            
135 Simon vermoord                            
63 Pompejus maakt einde aan Rijk de Hasmoneën / onder Romeinse overheersing 64 Pompejus van Rome beëindigt Seleucidisch Rijk     106-43 Cicero                
37-4 Herodus de Grote koning 27vChr-14nChr Keizer Augustus   20vChr-50nChr Philo van Alexandrië                
6vChr-27nChr Jezus         4vChr-65nChr Seneca                
4vChr-6nChr Archelaüs koning/etnarch over Judea en Samaria           - neo-platonisme                
4vChr-39nChr Herodus Antipas viervorst/tetrarch over Galilea en Perea                            
4vChr-34nChr Fillipus viervorst/tetrarch over het Noord-Oosten Israël (Palestina)                            
6 Archelaüs afgezet / Judea onder Romeinse stadhouders/procuratoren 14-37 Keizer Tiberius                        
26-36 Pontius Pilatus stadhouder/procurator                            
34 Paulus bekering     ?-97 Clemens I van Rome                    
37-100 Flavius Josephus                            
37-44 Herodus Agrippa I koning 37-41 Keizer Gajus Caligula                        
44 Jacobus (Zebedeüs zoon, discipel) vermoord 41-54 Keizer Claudius I                        
49 Concilie van Jeruzalem / Apostelconvent/Apostelconcilie                            
49-52 Galaten, 1 & 2? Thessalonicenzen                            
49 Joden uit Rome verbannen                            
50 Herodus Agrippa II koning/etnarch     50-107 Ignatius van Antiochië                    
51 Apostelconcilie                            
52-60 Felix stadhouder/procurator 54-68 Keizer Nero                        
54-56 Romeinen, 1 & 2 Korinthe                            
56-63 Mattheüs                            
57-60 Markus                            
58 Paulus gevangen                            
60-62 Festus stadhouder/procurator                            
60-62 Lukas & Handelingen                            
60-62 Efeze, Filippenzen, Kolossenzen, Filemon                            
61 Paulus in Rome                            
63-67 1 & 2 Timotheüs?, Titus?                            
64 Petrus gekruisigd / Paulus onthoofd 64 Brand in Rome                        
66 Joodse Opstand / Jakobus, Jezus broer gedood                            
66-96 Openbaring & Johannes                            
67-69 Titus Vespasianus in Israël 68-69 Keizer Galba                        
    69 Keizer Otho                        
    69 Keizer Vitellius                        
70 Titus Vespasianus belegt en verwoest Jeruzalem 69-81 Keizer Titus Vespasianus 70-156 Polycarpes                    
73 Massada valt                            
    81-96 Keizer Domitianus 85-160 Marcion van Sinope                    
90 Concilie van Jamnia (ook 118, 120 n.Chr.)     90-160 Apostolische Vaders                    
    96-98 Keizer Nerva 96 Clemens I                    
100 Johannes gestorven 98-117 Keizer Trajanus 100-165 Justinus de Martelaar                    
        100 Didaché               105 Chinezen (Cai Lun) Papier
    117-138 Keizer Hadrianus 120-140 Brief van Barnabas                    
        120-202 Irenaeus van Lyon                    
132-135 Tweede Joodse Opstand olv Simon Bar Kochba     144 excummunicatie Marcion                    
          - marcionisme                    
          - gnosisme                    
          - ebonieten                    
          - montarisme                    
          - adoptionisme                    
        150-215 Clemens van Alexandrië                    
        150 Herder van Hermas                    
        160-220 Tertullianus                    
        185-254 Origenes 204-270 Plotinus                
        216-276 Mani                    
          - manicheïsme                    
        250-336 Arius                    
          - arianisme                    
        263-339 Eusebius van Caesareus                    
        296-373 Athanasius                    
        313 Edict van Milaan                    
        320 excummunicatie Arius                    
        321 zondag officiële feestdag                    
        325 Concilie van Nicea I - Algemeen oecumenisch concilie I                    
          Cappadocische Vaders:                    
        329-390 Gregorius van Nazianze                    
        330-379 Basilius de Grote                    
        333 Geloofsbelijdenis van Athanasius                    
        334-395 Gregorius van Nyssa                    
        340-397 Ambrosius                    
        345-407 Chrysostomus                    
        347-420 Hiëronymus van Stridon                    
        354-430 Aurelius Augustinus                    
        360-435 Pelagius                    
          - pelagianisme                    
          - donatisme                    
        363 Concilie van Laodicea                    
        367 39ste Paasbrief van Athanasius                    
        381-451 Nestorius                    
          - nestorianisme                    
        381 Concilie van Constantinopel I - Algemeen oecumenisch concilie II                    
        392 Christendom staatsgodsdienst                    
        393 Concilie van Hippo                    
        418-419 Concilie van Carthago 410-485 Proclus                
        431 Concilie van Efeze - Algemeen oecumenisch concilie III                    
        431 Nestorianen stichten Assyrische Kerk van het Oosten                    
        451 Concilie van Chalcedon - Algemeen oecumenisch concilie IV                    
        451 Miafysieten stichten Oriëntaal-Orthodoxe Kerken                    
        480-547 Benedictus van Nursia 480-524 Boëthius                
Vroege Middeleeuwen (-1000)
-
Tijd van monniken en ridders
          - benedictijnen   - humanisme                
          - semi-pelagianisme                    
        529 Concilie van Orange II                    
        553 Concilie van Constantinopel II - Algemeen oecumenisch concilie V                    
        590-604 paus Gregorius de Grote / Onstaan Rooms-Katholieke Kerk                    
        637 Jeruzalem veroverd door islamtisch kalief Omar I                    
        658-739 Willibrord                    
        672-754 Bonifatius                    
        680-681 Concilie van Constantinopel III - Algemeen oecumenisch concilie VI                    
        688 Bouw Rotskoepelmoskee               700 Arabische wereld Algebra
        730-787 iconoclasme                    
        787 Concilie van Nicea II - Algemeen oecumenisch concilie VII                    
        795-816 paus Leo III                    
        800 paus Leo III kroont Karel de Grote tot keizer Heilig Roomse Rijk     800(ca.)-1500 Gregoriaans gezang (liturgisch repertoire)         800 China Buskruit
        955-964 paus Johannes XII                    
        963 paus Johannes XII afgezet door keizer Otto                    
Hoge en Late Middeleeuwen (-1500)
-
Tijd van steden en staten
        1000-1200 VROEGE SCHOLASTIEK               1000 China Druktechniek (houtblokken)
        1012-1024 paus Benedictus VIII                    
        1014 filioque toegevoegd aan Nicea                    
        1033-1109 Anselmus van Cantbury                    
        1046-1047 paus Clemens II aangewezen door Hendrik III                    
        1047 paus Clemens II kroont Hendrik II tot keizer Heilig Roomse Rijk                    
        1049-1054 paus Leo IX           1150-1190 Hendrik van Veldeke      
        1054 Grote schisma                    
        1073-1085 paus Gregorius VII                    
        1077 investituurstrijd: keizer ontvangt absolutie (25-27 jan.)                    
        1079-1142 Petrus Abaelardus                    
        1088-1099 paus Urbanus II                    
        1090-1153 Bernardus van Clairvaux                    
        1095-1160 Petrus Lombardus                    
        1099 eerste Kruistocht: Jeruzalem verovert olv Godfried van Bouillon                    
        1122 Concordaat van Worms               1119 China Magnetisch kompas (zeevaart)
        1140-1218 Petrus Waldus                    
        1147-1272 acht Kruistochten                    
          - waldenzen                    
          - katharen                    
        1170-1221 Dominicus                    
        1181-1226 Franciscus van Assisi                    
        1187 Jeruzalem verovert door Egyptische sultan Saladin                    
        1198-1216 paus Innocentius III                    
        1200-1350 HOOG SCHOLASTIEK                    
        1204 Constantinopel geplundert tijdens vierde Kruistocht                    
        1206-1280 Albertus Magnus 1207-1273 Djelal-oed-din Roemí                
        1209-1329 kruistochten tegen de katharen                    
        1209 Fransiscanen erkent als bedelorde                    
        1214 Dominicanen erkent als bedelorde                    
        1221-1274 Bonaventura                    
        1225-1274 Thomas van Aquino                    
          - thomisme                    
        1227-1241 paus Gregorius IX           1228-1298 Jacobus de Voragine      
        1232 Dominicanen aangesteld als inquisitie                    
        1237 Fransiscanen aangesteld als inquisitie                    
        1250 Jeruzalem door de Mammelukken veroverd           1250-1300 Karel ende Elegast      
        1260-1328 Meister Johannes Eckhart                    
        1266-1308 Johannes Duns Scotus                    
          - scotisme                    
          - aristotalisme                    
        1290-1350 Willem van Ockham               1286 Europa Bril
          - nominalisme                    
        1305-1314 paus Clemens V           1300-1400 Der Bekeerlinge      
        1309-1376 Babylonische balingschap der pausen in Avignon                    
        1320-1384 John Wycliff                    
          - lollardisme                    
        1340-1384 Geert Grote                    
        1350-1500 LATE SCHOLASTIEK           1350-1400 Die Sommerliederen      
        1370-1387 paus Gregorius XI                    
        1370-1415 Johannes Hus                    
          - hussieten                    
        1378-1417 Westers Schisma                    
          - Moderne Devotie                    
        1380-1471 Thomas à Kempis           1380-1400 Egidiuslied      
                      1385-1441 Jan van Eyck      
            1401-1464 Nicolaus Cusanus       1400-1500 Liedekens van de Vrouwen        
        1414-1418 Concilie van Constanz                    
        1417-1431 paus Martinus V                    
        1431-1449 Concilie van Basel               1440 Johannes Gutenberg Boekdrukkunst
        1452-1498 Savonarola           1452-1519 Leonardo da Vinci      
        1453 Constantinopel verovert door Turken                    
            1463-1494 Mirandola                
            1469-1522 Erasmus       1466-1536 Desiderius Erasmus      
            1473-1543 Copernicus       1475-1564 Michelangelo Buonarroti 1475 Leonardo da Vinci Ontwerpen parachute/helikopter
        1483-1546 Maarten Luther 1480-1535 Thomas Moore       1483-1520 Raphael Sanzio      
          - lutheranisme                    
        1484-1531 Ulrich Zwingli                    
        1486-1543 Johannes Eck                    
        1490-1525 Thomas Münzer                    
        1491-1551 Martin Bucer                    
        1491-1556 Ignatius van Loyola                    
        1494-1536 William Tyndale                    
        1496-1561 Menno Simonsz.                    
          - anabaptisme                    
          - doopsgezinden                    
          - mennonieten                    
        1497-1560 Philip Melanchton                    
        1498-1526 Conrad Grebel                    
Renaissance (-1600)
-
Tijd van ontdekkers en hervormers
        1500-1543 Melchior Hoffman                    
        1504-1575 Heinrich Bullinger                    
        1505-1572 John Knox                    
                      1508-1575 Pieter Pietersz. (Pieter Aertsen)      
        1509-1564 Johannes Calvijn           1509 Lof der Zotheid - Erasmus        
          - calvinisme                    
          - hugenoten                    
        1511-1553 Michael Servet                    
        1513-521 paus Leo X                    
        1515-1650 REFORMATIE                    
        1517 95 stellingen van Luther                    
        1519 dispuut Luther en Eck in Leipzig                    
        1519-1605 Theodorus Beza                    
        1521 Rijksdag en Edict van Worms                    
        1521-1597 Petrus Canisius                    
        1522-1567 Guido de Brès           1525-1569 Pieter Bruegel de Oude      
        1531-1588 Petrus Datheen                    
        1534-1549 paus Paulus III 1533-1592 Michel de Montaigne                
        1534 koning Hendrik VIII hoofd Kerk van Engeland                    
          - anglicanisme                    
        1534 Orde der Jezuïeten                    
        1534-1605 CONTRAREFORMATIE                    
        1534-1583 Zacharius Ursinus                    
        1535 wederdopers nemen macht over in Münster olf Jan dan Leiden                    
        1536 Institutie van Calvijn                    
        1536-1587 Caspar Olevianus                    
        1540 Souterliedekens                    
        1540-1598 Filips van Marnix van Sint-Aldegonde                    
        1545-1563 Concilie van Trente 1548-1600 Bruno                
        1555 Godsdienstvrede van Ausburg                    
        1558-1602 William Perkins     1557-1616 Cornelis Floriszoon Schuyt - barok Nederlands          
        1559-1609 Jacobus Arminius                    
          - arminianen/remonstranten                    
        1559 Book of Common Prayer                    
        1561 Nederlandse Geloofsbelijdenis 1561-1626 Francis Bacon 1562-1621 Jan Pieterszoon Sweelinck - barok Nederlands          
        1563 Heidelbergse Catechismus 1564-1642 Galileo Galileï       1564-1616 William Shakespeare      
        1563-1641 Fransiscus Gomarus                    
          - contraremonstranten                    
        1566-1572 paus Pius V                    
        1566 smeekschrift Eedverbond der Edelen aan landvoogdes Margaretha van Parma (apr.)                    
        1566 Psalmberijming Datheen                    
        1566 Beeldenstorm (aug. - okt.)     1567-1643 Claudio Monteverdi - barok Italiaans          
          Excummunicatie koningin Elizabeth I                    
        1571 Synode van Emden                    
        1571-1816 Nederduitse Gereformeerde Kerk 1571-1630 Johannes Kepler                
        1572-1585 paus Gregorius XIII                    
        1572 invoering Gregoriaanse kalender                    
        1572 Bartholomeüsnacht (23-24 aug.)                    
        1575-1750 - puritanisme           1577-1640 Paul Pieter Rubens      
        1579-1629 Willem Teellinck           1581-1647 Pieter Corneliszoon Hooft      
        1585-1638 Cornelius Jansenius           1582-1666 Frans Hals      
          - jansenisme 1588-1645 Hugo de Groot       1587-1679 Joost van den Vondel      
        1589-1676 Gisbertus Voetius 1588-1679 Thomas Hobbes                
          - voetianen   - consequent-materialisme 1592-1670 Cornelis Thymanszoon Padbrué - barok Nederlands     1590 Zacharias Janssen Microscoop
                      1595 A Midsummer Night's Dream - William Shakespeare      
        1598 Edict van Nantes 1596-1650 Réné Descartes       1597 Romeo en Julia - William Shakespeare      
Gouden Eeuw (-1700)
-
Tijd van regenten en vorsten
        1600-1750 NADERE REFORMATIE   - rationalisme 1600-1750 BAROK            
        1603-1669 Johannes Coccejus           1603 Hamlet - William Shakespeare      
          - coccejanen           1604 Othello - William Shakespeare      
                      1606 King Lear - William Shakespeare      
                      1606 Macbeth - William Shakespeare      
                      1606-1669 Rembrandt van Rijn      
                      1607-1674 Jan Lievens      
                      1608-1674 John Milton 1608 Hans Lippershey Telescoop
                      1608 De kinderzonden van Philips Willem - Pieter Corneliszoon Hooft        
        1609 - baptisme           1609 Sonnetten - William Shakespeare      
        1610-1674 Jean de Labadie                    
          - labadisten                    
        1616-1683 John Owen                    
        1617-1666 Johannes Hoornbeeck           1617 De begeerte der wijse - Joost van den Vondel        
        1618-1619 Synode van Dordrecht                    
        1619 Remonstrantse Broederschap                    
        1620-1677 Jodocus van Lodenstein                    
        1623-1644 paus Urbanus VIII 1623-1662 Blaise Pascal       1623 De Pols van Holland - Pieter Corneliszoon Hooft        
        1628-1688 John Bunyan           1625-1679 Jan Steen      
        1631-1695 Jacobus Koelman 1632-1677 Baruch Spinoza       1630-1400 Van den Vos Reynaerde      
        1633 rechtzaak Galileo Galileo 1632-1704 John Locke       1632-1675 Johannes Vermeer      
        1635-1705 Philip Jacob Spener   - empirisme                
        1635-1695 Wilhelmus à Brakel                    
        1637 Statenvertaling 1638-1715 Nicole Malebranche 1637-1707 Dieterich Buxtehude Duits 1637 Gysbreght van Aemstel - Joost van den Vondel        
              - occasionalisme                
            1642-1747 Isaac Newton       1642 De Nederlandsche Historiën - Pieter Corneliszoon Hooft   1642 Blaise Pascal Mechanische rekenmachine
            1646-1716 G.W. von Leibniz       1644-1704 Baruch Spinoza      
        1648 Westminster Confessie 1647-1706 Pierre Bayle 1649-1729 Pieter Bustijn Nederlands 1649 Salomé - Joost van den Vondel        
                1651-1719 Gisbert Steenwick Nederlands 1654 Lucifer - Joost van den Vondel        
        1658-1731 Abraham Hellenbroek                    
        1659-1731 Jacobus Fruytier     1659-1695 Henry Purcell Engels 1659 Jephthah - Joost van den Vondel        
        1662-1714 Matthew Henry                    
        1665-1739 Bernardus Smytegelt           1664 Adam in ballingschap - Joost van den Vondel        
        1675-1750 - piëtisme 1679-1754 Christian Wolff 1678-1741 Antonio Vivaldi Italiaans 1677 Ethica, Ordine Geometrico Demonstrata - Baruch Spinoza        
                      1677-1745 Jonathan Swift      
        1685 Edict van Nantes herroepen 1685-1753 George Berkeley 1685-1759 George Frideric Händel Duits/Engels          
              - empirisch-scepticisme 1685-1750 Johann Sebastian Bach Duits          
            1689-1755 Montesquieu                
            1694-1778 Voltaire                
Verlichting (-1800)
-
Tijd van pruiken en revoluties
        1700-1760 Nikolaus Ludwig Graf von Zinzendorf                    
        1703-1758 Jonathan Edwards                    
        1703-1791 John Wesley                    
        1705-1784 Theodorus van der Groe                    
        1706-1744 Alexander Comrie 1711-1776 David Hume                
        1714-1770 George Whitefield 1712-1778 Jean-Jacques Rousseau 1714-1788 Carl Philipp Emanuel Bach Duits     1712 Thomas Newcomen Stoommachine (eerste versie)
        1722 Evangelische Broedergemeente: hernhutters/Moravische broeders     1721-1799 Pieter Hellendaal Nederlands          
        1723 Oudkatholieke Kerk 1724-1804 Immanuel Kant                
        1729-1781 G.E. Lessing   - idealisme       1726 Gulliver's Travels - Jonathan Swift        
                1732-1809 Joseph Haydn - classicisme Oostenrijks            
        1738 - methodisten     1735-1782 Johann Christian Bach - classicisme Duits 1738-1804 Betje Wolff      
            1748-1832 Jeremy Bentham 1743-1805 Luigi Boccherini - classicisme Italiaans 1748-1825 Jacques-Louis David      
                1750-1820 CLASSICISME   1749-1832 Johann Wolfgang von Goethe      
                      1753-1826 Abraham van Strij      
        1756-1831 Willem Bilderdijk     1756-1791 Wolfgang Amadeus Mozart Oostenrijks 1756-1815 Jacob van Strij      
                      1759 Candide - Voltaire        
            1762-1814 Johann Gottlieb Fichte       1762 Het maatschappelijk verdrag - Jean-Jacques Rousseau        
                      1762-1834 William Blake      
        1768-1834 Friedrich Schleiermacher               1764 James Hargreaves Spinning Jenny
        1769-1774 paus Clemens XIV 1770-1831 G.W.F. Hegel 1770-1827 Ludwig van Beethoven Duits 1771-1824 De Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart - Betje Wolff   1769 James Watt Verbeterde stoommachine
        1773 opheffing Jezuïetenorde   - hegelianisme                
        1773 Psalmberijming 1773           1774 Die Leiden des jungen Werthers - Johann Wolfgang von Goethe      
        1775-1854 Schelling                    
                1782-1840 Niccolo Paganini - romantiek Italiaans          
            1788-1860 Arthur Schopenhauer       1787 Iphigenie auf Tauris - Johann Wolfgang von Goethe      
                      1794 Songs of Innocence and of Experience - William Blake        
                      1795-1796 Wilhelm Meisters Lehrjahre - Johann Wolfgang von Goethe 1796 Edward Jenner Vaccinatie (pokken)
                1797-1828 Franz Schubert - romantiek Oostenrijks 1797-1851 Mary Shelley      
        1798-1860 Isaäc da Costa 1798-1857 Auguste Comte       1799-1850 Honoré de Balzac      
Industrialisatie (-1900)
-
Tijd van burgers en stoommachines
        1801-1876 Groen van Prinsterer   - positivisme           1800 Alessandro Volta Batterij (Volt)
        1801-1842 Hendrik de Cock                    
        1803-1875 H.F. Kohlbrugge                    
        1804-1876 Otto Gerhard Heldring 1804-1872 Ludwig Feuerbach           1804 Richard Trevithick Stoomlocomotief
        1805-1844 Joseph Smit   - materialisme                
          - mormonen 1806-1873 John Stuart Mill                
        1808-1865 L.G.C. Ledeboer   - utilitarisme       1808;1832 Faust - Johann Wolfgang von Goethe      
        1808-1874 David Friedrich Strauss 1809-1883 Charles Darwin 1809-1847 Felix Mendelssohn - romantiek Duits 1809 Die Wahlverwandtschaften - Johann Wolfgang von Goethe      
                1810-1849 Frédéric Chopin - romantiek Pools          
        1811-1885 J.H. Scholten     1810-1886 Franz Liszt - romantiek Hongaars          
        1815-1874 Konstantin van Tischendorf 1813-1855 Søren Kierkegaard 1813-1883 Richard Wagner - romantiek Duits 1812-1870 Charles Dickens      
        1815-1865 REVEIL     1815-1910 ROMANTIEK            
        1816-2004 NdGK wordt Nederlands Hervormde Kerk                    
        1817-1882 J.J. van Oosterzee 1818-1883 Karl Marx       1818 Frankenstein - Mary Shelley        
        1822-1889 Albrecht Benjamin Ritschl 1820-1903 Herbert Spencer       1820-1887 Multatuli (Eduard Douwes Dekker) 1820 Andre-Marie Ampere Elektrodynamica (Ampere)
        1829-1905 Johannes Hermanus Gunning           1830-1899 Guido Gezelle 1825 George Stephenson Spoorwegnet
        1834-1892 Charles Haddon Spurgeon     1833-1897 Johannes Brahms Duits          
        1834 Afscheiding van 1834 olv ds. De Cock                    
        1837-1920 Abraham Kuyper     1840-1893 Pyotr Ilyich Tchaikovsky Russisch 1840-1926 Claude Monet 1837 Samuel Morse Telegraaf
        1841-1863 Lederboeriaanse Gemeenten     1841-1904 Antonín Dvořák Tsjechisch          
                1841-1910 Edvard Grieg Noors          
        1846-1878 paus Pius IX 1844-1900 Friedrich Nietzsche                
        1851-1930 Adolf von Harnack   - nihilisme                
        1854-1921 Herman Bavinck           1853-1890 Vincent van Gogh      
        1854 dogma Onbevlekte Ontvangenis Maria           1855-1916 Emile Verhaeren      
                      1858 Rijmdichten - Guido Gezelle        
            1859-1938 Edmund Husserl       1859 A Tale of Two Cities - Charles Dickens        
              - fenomenologie       1860 Max Havelaar - Multatuli        
                      1861 Great Expectations - Charles Dickens        
                1862-1918 Claude Debussy Frans 1862-1949 Maurice Maeterlinck      
                      1863 Het werk der Schepping - Guido Gezelle        
                      1864-1927 Herman Gorter      
        1865-1907 Dijkianen olv ds. P. Dijke     1864-1949 Richard Strauss Duits 1864-1924 Herman Heijermans      
        1865-1945 Bakkerianen olv ds. D. Bakker                    
        1865-1923 Ernst Troeltsch                    
        1866-1961 Johannes de Heer                    
        1869 Christelijk Gereformeerde Kerk                    
        1869-1870 Concilie Vaticanum I                    
        1869-1947 H. Th. Obbink                    
        1870 dogma Onfeilbaarheid Paus 1872-1970 Bertrand Russell       1872-1944 Piet Mondriaan      
        1875-1965 Albert Schweitzer     1875-1957 Jean Sibelius - modernisme Fins     1876 Alexander Graham Bell Telefoon
                1877-1937 Jan Zwart - modernisme Nederlands          
                      1880-1953 Hanna Lambeck 1879 Thomas Edison Gloeilamp
                      1881-1973 Pablo Picasso      
1882-1903 Eerste Aliyah     1882-1948 G.H. Kersten     1882-1971 Igor Stravinsky - modernisme Russisch 1882-1951 Hendrik Willem van Loon      
        1882-1953 L.J. Potappel           1882-1941 Virginia Woolf      
        1884-1976 Rudolf Bultmann           1883-1924 Franz Kafka      
        1886 Doleantie               1885 Karl Benz Auto met verbrandingsmotor
        1886-1892 NdGK(dolerende)                    
        1886-1965 Paul Tillich                    
        1886-1968 Karl Barth                    
        1887-1965 Douwe van Dijk 1889-1951 Ludwig Wittgenstein       1888-1964 Gerrit Rietveld 1888 Nikola Tesla Inductiemotor (wisselstroom)
        1890-1952 Klaas Schilder 1889-1976 Martin Heidegger                
        1892-1983 Corrie ten Boom   - existentialisme       1892-1983 Corrie ten Boom      
        1892-1971 Karl Paul Reinhold Niebuhr                    
        1892 Vereniging van 1892: NdGK-CGK                    
        1892-2004 Gereformeerde Kerken in Nederland                    
        1892-1984 Martin Niemöller           1893 Ode aan de Zee - Guido Gezelle        
        1894-1976 Kornelis Heiko Miskotte               1895 Wilhelm Röntgen Röntgenstraling
1896 Publicatie Der Judenstaat     1894-1966 Cornelis Steenblok               1896 Henri Becquerel Ontdekking radioactiviteit
1897 Eerste Zionistische Congres in Bazel; oprichting Wereld Zionistische Organisatie                   1898-1963 C.S. Lewis 1898 Marie & Pierre Curie Radium en polonium
        1899-1981 Martin Lloyd-Jones           1898-1972 M.C. Escher 1898 Ernest Rutherford Alfa- en bètastraling
Moderne Tijd (-1950)
-
Tijd van wereldoorlogen
1901 Joods Nationaal Fonds voor aankoop van land in Palestina             1900-heden MODERNISME   1900 Op hoop van zegen - Herman Heijermans        
        1903-1972 Watchman Nee 1902-1994 Karl Popper           1903 Wright brothers Vliegtuig
1904 Theodor Herzl overlijdt; leiderschap gaat over naar andere zionisten.     1903-1996 Gerrit Cornelis Berkhouwer   - kritisch rationalisme       1904-1989 Salvador Dalí      
1904-1914 Tweede Aliyah     1905-1988 Hans Urs von Balthasar 1905-1980 Jean-Paul Satre       1905-1962 Gerrit Achterberg 1905 Albert Einstein Fototheorie (foto-elektrisch effect)
        1906-1945 Dietrich Bonhoeffer 1906-1995 Emmanuël Levinas                
        1906-1975 Hannah Arendt                    
        1907 Gereformeerde Gemeenten olv ds. G.H. Kersten               1907 Leo Baekeland Bakeliet (kunststof)
        1907-1948 Oud-Gereformeerde Gemeenten olv ds. L. Boone 1908-2009 Claude Lévi-Strauss                
        1909-2004 Jan van der Ploeg   - structuralisme                
1910 Eerste kibboets Degania opgericht     1910-1997 Moeder Teresa               1911 Ernest Rutherford Atoommodel
                1912-1984 Feike Asma Nederlands 1913 De zonden der vrouwen - Hanna Lambeck   1913 Henry Ford Lopende band
        1914-2007 Bruce Metzger           1914-2002 Jan de Hartog      
        1914-1995 Hendrikus Berkhof                    
        1914-2009 Edward Schillebeeckx           1915 Die Verwandlung (De Gedaanteverwisseling) - Franz Kafka        
1917 Balfour-verklaring     1918-2018 Billy Graham           1919-1933 Bauhaus (Beweging)      
1920 Begin Brits Mandaat         1920-1930 Wiener Kreis       1921-1995 Willem Frederik Hermans 1921 Frederick Banting Insuline
1921 Jaffa-rellen           - logisch positivisme/empirisme       1921-2006 Karel Appel      
        1922-1997 Pinchas Lapide 1922-1996 Thomas Kuhn                
        1922-1939 paus Pius XI 1922-2017 Karl-Otto Apel                
        1922-1948 Federatie van Oud Gereformeerde Gemeenten olv ds. De Jonge                    
1923 Transjordanië gescheiden         1923-heden Frankfurter Schule       1923-2006 Gerard Reve      
              - neo-positivisme                
              - historicisme                
              - marxisme                
              - neo-kantianisme                
              - neo-hegelianisme                
              - levensfilosofie                
1924 Derde Aliyah     1924-2017 Harry Kuitert 1924-1998 Jean-François Loytard       1925 Der Prozess (Het Proces) - Franz Kafka        
        1926-2013 Willem van 't Spijker 1926-1984 Michel Foucault       1925-2007 Jan Wolkers      
        1926-2024 Jürgen Moltmann   - differentiefilosofie           1926 John Logie Baird Televisie
        1927-2020 Herman Wiersinga           1927 To the Lighthouse - Virginia Woolf        
        1927-2022 Joseph Alois Ratzinger           1927-2010 Harry Mulisch      
        1928-2014 Wolfhart Pannenberg               1928 Alexander Fleming Penicilline
        1928-2007 Willem ten Toom                    
1929 Rellen rond Westmuur     1929 Verdrag van Lateranen: Vaticaanstad soeverein 1929-2026 Jürgen Habermas                
1930 Passfield White Paper; Britse poging immigratie te beperken     1931-2020 Jochem Douma 1930-2004 Jacques Derrida 1930-2008 Klaas Jan Mulder Nederlands          
        1931-2021 Desmond Tutu   - post-structuralisme                
        1932-1996 Henri Nouwen               1932 James Chadwick Ontdekking neutron
1933-1939 Vijfde Aliyah     1933-2023 Huub Oosterhuis           1933-2026 Cees Nooteboom      
1936-1939 Arabische Opstand                   1936-2003 Willem Wilmink      
1939 Brits White Paper; strenge immigratiebeperkingen     1939-1958 paus Pius XII           1937 De prijs van de discipel - Dietrich Bonhoeffer   1938 Otto Hahn & Lise Meitner Kernsplijting
                      1941 Het Huis van de Vreemdeling - Hendrik Willem van Loon        
        1942-heden Reender Kranendonk           1942 The Screwtape Letters - C.S. Lewis   1942 Enrico Fermi Eerste kernreactor (Chicago Pile-1)
        1944-heden Willem Ouweneel                    
        1944 Vrijmaking van 1944                    
        1944-2023 Gereformeerde Kerken in Nederland vrijgemaakt               1945 Kernwapen (Manhattan Project) Atoombom
        1946-heden Hendrik Koorevaar                    
        1946-heden Bas Plaisier                    
1947 VN-verdelingsplan     1947-heden N.T. Wright     1947-heden John Adams Amerikaans 1947-heden Francine Rivers 1947 Bardeen/Brattain/Shockley Transistor
                      1947 De Avonden - Gerard Reve      
                      1947 Het Achterhuis - Anne Frank      
1948 Onafhankelijkheidsoorlog / Nakba     1948 Oud-Gereformeerde Gemeenten in Nederland: Fed. van OudGerGem-OGG                    
1949 Wapenstilstandslijnen; vaststelling Groene Lijn     1948 Wereldraad van Kerken                    
Moderne Tijd (-heden)
-
Tijd van televisie en computer
        1950 dogma Maria-Tenhemelopneming           1950 The Lion, the Witch and the Wardrobe - C.S. Lewis      
        1952-heden Evert van de Poll           1951 Het behouden huis - Willem Frederik Hermans      
        1953 Gereformeerde Gemeenten in Nederland olv ds. C. Steenblok               1953 Watson & Crick DNA-structuur
        1953-heden Alister McGrath           1954-heden Herman Finkers 1954 Obninsk (USSR) Eerste kerncentrale
1956 Suezcrisis     1955-heden Marcel Poorthuis           1956 The Last Battle - C.S. Lewis 1954 Jonas Salk Poliovaccin
1958 Pan-Arabisme; Nasser versterkt positie     1958-1963 paus Johannes XXIII           1958 De donkere kamer van Damokles - Willem Frederik Hermans 1958 Jack Kilby Geïntegreerde schakeling (chip)
1960 Eichmann ontvoerd     1960-heden Lydia Vroegindeweij           1959 Het Stenen Bruidsbed - Harry Mulisch 1959 Nils Bohlin - Volvo Driepuntsgordel
1961 Eichmann veroordeeld     1961-heden Herman Selderhuis           1961 A Grief Observed - C.S. Lewis 1960 Theodore Maiman Laser
        1961-heden Bart-Jan Spruyt                    
        1961-2004 Samen-op-Weg-proces                    
        1962-1965 Concilie Vaticanum II                    
1963 Ben-Gurion treedt af     1963-1978 paus Paulus VI                    
        1963-heden Gijsbert van den Brink                    
        1963-heden Wim van Vlastuin                    
1964 Oprichting PLO     1964-heden Patrick Nullens           1965 Terug naar Oegstgeest - Jan Wolkers      
1967 Zesdaagse Oorlog; verovering West. Jordaanoever, Gaza, Oost-Jeruzalem, Golanhoogten en Sinaï     1967-2023 Nederlands Gereformeerde Kerken                    
1969 Uitputtingsoorlog; Egypte-Israël langs Suezkanaal     1968-heden Jos Douma               1969 ARPANET (VS) Internet
1970 Zwarte September; PLO verdreven uit Jordanië                   1971 De Schuilplaats - Corrie ten Boom 1971 Intel (Faggin/Hoff) Microprocessor
1972 Israëlische atleten gedood bij Olympische Spelen München                            
1973 Jom Kipoeroorlog; verrassingsaanval door Egypte en Syrië                       1973 Martin Cooper Mobiele telefoon
1978 Camp David-akkoorden     1978-heden Reinier Sonneveld                    
1979 Vredesverdrag Egypte-Israël     1978 Verenigde Protestantse Kerken in België                    
1980 Jeruzalem-wet; Jeruzalem als ondeelbare hoofdstad     1980 Gereformeerde Gemeenten in Nederland (buiten verband) olv ds. Van de Berg                    
1981 Aanval Iraakse reactor; Operatie Opera                       1981 IBM Personal Computer
1982 Libanonoorlog                            
1987-1993 Eerste Intifada                       1989 Tim Berners-Lee World Wide Web
1993 Oslo-akkoorden                   1993 Moppen over het leven - Herman Finkers      
1994 Vredesverdrag Jordanië-Israël                            
1995 Moord op Israëlische premier Rabin                       1996 Dolly-team Kloneertechniek (zoogdier)
2000-2005 Tweede Intifada                            
2002 Bouw veiligheidsbarrière op Westelijke Jordaanoever                            
        2003-2024 De Gereformeerde Kerken in Nederland (hersteld)               2003 Human Genome Project Menselijk genoom
        2004 Protestantse Kerk in Nederland: NGK-GKN-Evangelisch Lutherse Kerk                    
        2004 Hersteld Hervormde Kerk                    
        2004 Voortgezette Gereformeerde Kerken in Nederland                    
2005 Terugtrekking uit Gaza                   2005 De Heilige Ziel - Kees van der Zwaard      
2006 Hamas verkiezingsoverwinning                            
2007 Hamas neemt Gaza over                            
2008-2009 Operatie Cast Lead; Gaza-oorlog     2009-2024 Gereformeerde Kerken in Nederland                    
2011 Arabische Lente                            
2012 Operatie Pillar of Defense; Gaza-escalatie                   2013 De laatkomer - Willemijn de Vries 2012 Doudna & Charpentier CRISPR-Cas9
2014 Operatie Protective Edge; Gaza-oorlog                            
2017 VS erkent Jeruzalem                            
2020 Abraham-akkoorden                       2020 BioNTech/Pfizer mRNA-vaccin
2021 Gaza-conflict; 11-daagse escalatie                            
2023 Aanval 7 oktober     2023 Nederlandse Gereformeerde Kerken: GKv-NGK                    
2024-2026 Oorlog met Hamas, Hezbollah en Iran     2024 Gereformeerde Kerken: DGK-GKN